DETROIT - VERENIGDE STATEN
CARIBISCHE ZEE - VENEZUELA GUYANA - BOGOTA - COLOMBIA - PERU
PEKING - CHINA - CHONGQING
ULAANBAATAR - MONGOLIË
KASPISCHE ZEE - GEORGIË - TBILISI AZERBEIDZJAN - BAKOE
PARIJS - FRANKRIJK - BOURG-ST-MAURICE
VK - OXFORDSHIRE - LONDEN
WALES - LONDEN
SCHOTLAND
ZWEDEN - OSLO - STOCKHOLM
-Hé. -Hallo, allemaal.
Hallo.
-Alles goed? -Met ons wel.
Wat een verrassing.
Hartelijk bedankt.
-Dat is het. Bedankt. -Bedankt.
Hartelijk bedankt.
Welkom. In de aflevering van vandaag
glijdt Abbie over het ijs in een 911 Turbo,
rijdt Richard in Jim Clarks prachtige Lotus 25.
en ga ik bijna onderuit.
Dat ziet eruit als een goede aflevering.
Ja.
Dat komt allemaal nog.
Wacht even. Betekent dat dat Howard en Adrian niet komen?
Nee.
Geen tijd voor.
We beginnen met de Fransen.
Ze maken niet vaak sportauto's, maar als ze dat wel doen,
koopt niemand die.
We hebben de Venturi Atlantique gehad
en toen de Matra Murena
en toen de Simca Sport.
En ze werden alle drie compleet vergeten.
Maar je vergeet toevallig wel
de beste Franse sportautomaker te noemen.
Dat is net als de beste infectieziekte.
-Welke is de beste? -Nee.
Nee, hoor. Er is één Franse maker die constant
goede sportauto's maakt.
Ze hebben een nieuwe gemaakt die ik heb getest.
Hij heet de A110.
Hij is gemaakt door Alpine, een Frans sportautobedrijf
dat al vaker succes heeft gehad.
De originele A110 won in 1973 de World Rally Championship.
Die auto geeft het nieuwe model niet alleen zijn naam,
maar ook zijn uiterlijk.
We hebben hier een kleine, pure, no-nonsense sportauto
die regelrecht gericht is op de Porsche Cayman en de Audi TT.
En daar begint, jammer genoeg, het probleem.
Deze versie van de Alpine kost 51.000 pond.
Eenenvijftigduizend pond. Voor duizend pond meer
heb je de TT RS.
Daar reed Clarkson het vorige seizoen in
en die is krachtiger en sneller.
De Porsche Cayman is 51.000 pond en ook krachtiger dan deze
en het is een Porsche,
terwijl dit een Alpine is.
Dat moet je uitleggen als je in de kroeg staat.
Zelfs de motor klinkt wat knullig.
Ik bedoel niet het geluid, maar wanneer iemand vraagt:
'Wat zit erin, meneer?' Dan is het antwoord:
'Een viercilinder 1,8-liter turbo, jongen.'
Voor meer dan 50.000 pond? Is dat alles?
Het uiterlijk bevalt me ook niet echt.
De originele versie uit 1960 was een meesterwerk,
maar persoonlijk vind ik de moderne versie niet geslaagd.
Het probleem, denk ik, is dat moderne auto's
regels hebben wat betreft de hoogte van de koplampen
en of de motorkap meegeeft als je een voetganger aanrijdt.
Als je de moderne regelgeving over het ontwerp uit 1960 trekt,
krijg je een soort knullig eerbetoon.
Heeft hij ook goede kanten?
Gelukkig wel.
Ook al is Alpine van Renault,
deze auto is geen gave Mégane in een net pak.
De A110 heeft een middenmotor en achteraandrijving en werd ontworpen
uit het niets op een blank vel papier.
De carrosserie en het onderstel zijn van aluminium
en de reden daarvoor is simpel. Het is licht.
Vanaf het begin gingen de Alpine-technici slim te werk
om elke overbodige gram van de auto af te krijgen.
De stoelen, bijvoorbeeld, zijn de helft van het gewicht
van de stoelen in een gave Renault.
De handrem is in de remklauw gebouwd in plaats van dat hij losstaat,
wat weer tweeënhalve kg scheelt.
Zelfs de stereo is een slimme lichte constructie.
De kofferbak aan de voorkant is net diep genoeg
voor een kleine koffer als deze.
Maar als ik hier een koffer in stop,
wordt hij zwaarder.
Ik zou de inhoud van mijn koffer gewoon hierin stoppen.
Het nadeel is dat ik 's ochtends
naar buiten moet voor een schone onderbroek.
Dankzij het fanatieke dieet van Alpine
is deze auto 300 kg lichter dan een Cayman of een Audi TT
en dat heeft een enorm effect.
Het maakt ineens niet uit dat je maar 1,8 liter
en 248 pk hebt.
Dit ding zoeft lekker door.
Van nul naar 90 binnen 4,5 seconden.
Hij kan maximaal 250 km per uur.
En als je bij een bocht komt,
zie je pas echt hoe wendbaar hij is.
Alsof je een veer bestuurt.
Het is net een tekenfilmauto.
Hij moet bubbels hebben met:
Hoewel de A110 gebouwd is met minimalistische principes,
voelt het nooit alsof je in een ellendige raceauto zit.
Hij heeft airco, navigatie, telefoonverbinding.
Alle moderne dingen die je wilt.
Het lichte en kleine
wordt een soort waterval van pure vreugde.
Het betekent dat je geen grote banden nodig hebt.
Je hebt niet zoveel grip nodig. Dat geeft de auto meer gevoel.
Je verbruikt minder brandstof, waardoor je minder uitstoot.
Het is helemaal win-win-win-win.
Ik heb al jaren niet in zo'n intelligente auto gereden
en daarom ben ik er dol op.
Bedankt.
Ondanks de gewone motor,
het uiterlijk en de hoge prijs, vond je hem fijn?
Ja. Ik was er dol op.
Maar zou je er één kopen?
Ik heb er één.
Heb je er zo één gekocht?
Dat klopt en Gordon Murray ook.
Ik heb een foto van hem meegenomen.
Hij ontwierp de McLaren F1. Hij heeft er verstand van.
Het is de sportauto voor oude mannen met foute overhemden. Kijk.
Goed om te weten.
Blijkbaar. Laten we kijken hoe snel hij is op de Eboladrome.
Daar gaat ze.
Een stevige start en een knal bij het schakelen.
Meteen naar de Isn't straight en dat is niet slecht.
Misschien had James gelijk over de voordelen van wat het ook was.
Strak door de laatste bocht van de Isn't.
Aangekomen bij Your Name Here
en ze mindert snel vaart.
Een kwelling voor de banden, maar wel erg behendig.
In galop terug langs de Isn't.
Ze maakt vaart,
in het midden kort op de rem.
Nu veel harder op de rem.
Terugschakelen voor Old Lady's House. Heeft ze onderstuur?
Nee, niet slecht voor een auto met middenmotor en geen gewicht boven de neus.
Ik vind de stijl hiervan best aardig en ik heb gelijk.
Alleen nog Field of Sheep.
Daar gaan we.
Dat is een uitbundige drift naar de finish en over de streep.
-Dat was goed. -Oké, eens kijken.
-Goed gereden. Goede vorm. -Ja.
Oké.
Oké. Eens kijken waar hij komt op het scorebord.
Komt hij in de top tien?
O, jeetje, nee.
Dat is triest voor een auto met middenmotor.
-Dat klopt. -Het gaat niet om
dingen als rondetijden. Dat zei ik al.
De eersten zullen de laatsten zijn.
En de laatsten de eersten.
-Maar hij is 15e. -Ja.
Dat klopt.
Dus?
Hij is de Romain Grosjean van auto's.
-Romain wie? -Grosjean.
-Wie is hij? -Een France coureur,
's werelds 15e beste Formule Eén-coureur. Jij zou hem leuk vinden.
-Dat doe ik al. -Mooi.
Mooi. Dat is opgelost.
Het is tijd om door te gaan, omdat het tijd is
om een gespreksappeltje te stelen
uit de boomgaard der interactie te vinden in
Conversation Street.
-Die vind ik leuk. -Dat dacht ik al.
Echt iets voor jou.
Tegenwoordig kopen veel mensen oude auto's
en wij denken te snappen waarom.
Een Jaguar E-Type of Alfa Spider is namelijk interessanter
om naar te kijken dan een moderne auto en hij blijft waardevol.
Je kunt er zelfs geld aan verdienen.
Het probleem is dat je in je oude auto stapt...
-En hij slecht is. -Ja.
Ja. Hij heeft gelijk.
We vergeten hoe slecht oude auto's waren.
Als je harder dan 60 km per uur gaat,
vliegen de ruitenwissers van de voorruit.
Ja.
De koplampen zijn net kaarsen in jampotten en...
-De spiegelverwarming werkt niet. -Precies.
-De verwarming ook niet. -Nee.
Alles rammelt en de remmen werken niet.
-Precies. -Dat zijn oude auto's.
Ik heb ervaring. Ik heb een 40 jaar oude Ferrari.
Een 308. En buiten al die dingen
is hij gruwelijk langzaam. Ongelooflijk.
Mensen achter me toeteren omdat ze denken:
-dat is een Ferrari, die... -Ja. Ze toeteren.
Gebeurt dat jou niet in elke auto?
-Ja. -Nee. Dit is...
Aan de kant.
Zo goed als.
Het is ongelooflijk.
-Hoe slecht hij is. -Hij is erg langzaam.
Dat is het punt dat we proberen te maken.
Er zijn nu veel bedrijven
die een oude auto voorzichtig moderniseren.
Ik heb hier wat voorbeelden.
Dit is de Singer Porsche. Daar ben ik niet zo geïnteresseerd in.
Deze twee wel, maar ik niet.
Dan is er ook de Eagle E-Type speedster,
een van de mooiste auto's ooit.
Een echte E-Type en prachtig om in te rijden.
-Ja. -Pure pracht.
Een bedrijf in Duitsland moderniseert...
Ken je die oude Mercedes Pagoda SL nog?
-Ja. -Daar stoppen ze AMG-motoren in.
-Ja. -Heeft die een moderne AMG-motor?
Ja. Wil je de motor zien?
-Ja. -Er is een foto.
Wacht even. Daar is hij. Kijk eens. Dat is een auto.
-Dat vind jij mooi. -Zeker weten.
-Ik heb iets wat je nog mooier vindt. -O, ja?
Mijn god.
Dat is een oude '68 Dodge Charger.
-Jij had er toch één? -Ja.
Maar iemand heeft daar
een moderne Hellcat-motor met 1000 pk in gestopt.
Ik bedoel...
Ik heb wat tijd voor mezelf nodig.
Met die foto.
Ik vind dit zo'n goed idee.
Ja. En het is een goed punt
omdat we allemaal denken dat we een Jensen Interceptor willen.
-Ja. -Of niet? Maar het gaat niet.
En als hij gaat, stopt hij niet.
De remmen werken niet, vreselijk ding.
Maar deze Jensen Interceptor heeft moderne remmen,
een modern koelsysteem en de motor van een Corvette.
Echt waar. Ik heb erin gereden en het is episch.
Maar die niet meer omdat
hij hem tegen een hek in Goodwood heeft aangereden.
Daarvoor was hij episch. Dat is een fantastische auto.
Echt waar.
Ik wil even zeggen dat dat gepiep geen denkende James is.
Het is...
-Het is de wind. Het is een winderige dag. -Dat klopt.
En wij besloten in een tent te zitten omdat we gek zijn.
-En op een heuvel. -Dat ook.
Het probleem met al deze opnieuw uitgevonden auto's
is dat ze te duur zijn. Ze zijn te duur.
-Ja. -Die Mercedes Pagoda SL
kost 300.000 pond.
Die Singer Porches, 400.000.
E-Type speedsters, 650.000. Het is gestoord.
Het probleem is dat de bedrijven die dit doen,
weten dat ze dit ervoor kunnen vragen
omdat hun klanten
altijd aankomen in een helikopter
met een Oekraïense vriendin en Lewis Hamiltons horloge.
Als je jezelf zo kleedt en gedraagt,
als je opschept, word je afgezet.
-Zo is het gewoon. -Ze passen de prijs aan.
Dan vraag je erom. Je zou moeten bellen
en zeggen: 'Halen jullie me van het station?'
-Nee. -Dat is beter.
Nee, bij de bushalte.
-De bushalte. -'Haal me op bij de halte.
'Ik kom jullie auto's bekijken.'
Ik bedacht me iets. Stel je voor.
Een originele Opel Manta A,
-ken je die nog? -Ja.
-De ronde achterlichten. -Zwarte motorkap.
Maar met de motor van een moderne Opel VXR
en dan zoek ik mensen die dat voor me doen.
Dat doe ik telefonisch en dan ga ik per bus in mijn trainingspak.
-En zij... -Dan kost het 50 pond.
Ik hou 40 over omdat ik de busrit moet betalen.
Er is een nieuwe elektrische auto
van, en dit gaan jullie niet geloven...
-Ga door. -Kalasjnikov.
-Echt? -Ja.
De mensen die AK-47s maken, gaan elektrische auto's maken.
-Dat bevalt me wel. -Dat weet ik.
-Willen jullie een foto zien? -Ja.
Hier is hij.
-O, god. -Niet lachen.
De achterkant is nog erger.
Kijk eens aan.
Je hebt gelijk. Het is erger.
Ik dacht dat hij acht bewegende delen zou hebben.
Dat je hem in een moeras kon begraven
en hij alleen vast zou lopen als Hammond eraan zat.
Je hebt gelijk.
Ze zeggen dat hij revolutionaire technologie heeft.
Echt? Moet je hem ook herladen?
Kun je er bij een bruiloft mee in de lucht schieten?
Waarschijnlijk wel.
Als ze geslaagd zijn, doen kinderen dat.
Het idee dat je in een auto genaamd de Kalasjnikov rijdt...
-Het klinkt briljant. -Dat is best goed.
Waar rijd jij tegenwoordig in, Rich?
-In een Kalasjnikov. -Precies.
-Het probleem is
dat ze, denk ik, veel T-shirts,
bekers en petjes met de naam erop gaan verkopen,
maar weinig auto's.
Net als Ferrari.
Ferrari, eigenlijk.
Ik heb er één. Een verhaal uit de Dorset Echo,
dat is een krant in Dorset,
wint de prijs voor onnodige verslaggeving,
want het gaat over een botsing tussen een motor en een tank.
Het gebeurde bij de legerbasis daar.
Er staat: 'De motorrijder liep vermoedelijk een breuk op
'in zijn arm en been.' De volgende zin is best overbodig:
'De tankbestuurder was ongedeerd.'
-Echt? -Nee.
Wat een geluk
-dat hij niks had. -Inderdaad.
Was dat echt zo?
Eenmaal terug op de basis zei hij: 'Wat heb ik geraakt?'
'Echt waar?'
Wat een goed gesprek. Een erg goed gesprek.
Ze hebben een nieuw soort motorsportkampioenschap aangekondigd
voor vrouwen. Het heet de W Series.
Het idee is dat goede vrouwelijke coureurs
deel kunnen nemen. De auto's zijn hetzelfde.
Je wordt gevraagd om mee te doen en je kunt 1,1 miljoen pond winnen.
-Ja. -Het wordt goed gestimuleerd.
Er is veel over gediscussieerd. Of gedebatteerd.
Sommige mensen vinden het seksistisch
dat het alleen voor vrouwen is, maar je hebt ook
vrouwenvoetbal, vrouwenrugby en vrouwenhockey.
Alle Olympische sporten zijn gescheiden.
Waarom zou racen anders moeten zijn?
Niet alle sporten.
Mannen en vrouwen doen mee aan dezelfde dressuurwedstrijd.
-Maar dat is geen sport. Echt niet. -Of wel?
Je zit op een paard dat er opzichtig uit probeert te zien.
Oké, ze kunnen...
-Hij heeft gelijk. -Er is geen...
-Echt. -Je hebt gelijk.
Er is geen scheiding bij zeilen.
-Ze spelen tegen elkaar. -Dat is ook geen sport.
Zeilen is een baan.
Je moet aan touw trekken en...
-Oké, dan. -Het is handarbeid.
Het is geen sport.
Er zit een enorm verschil tussen dat
en racen in een eenpersoonsraceauto.
Waarom? Denken ze: je hebt mannelijke kracht nodig?
Want dat is niet zo. Zelfs een F1-auto
heeft stuurbekrachtiging.
Ik reed laatst in een eenpersoonsraceauto.
Ik weet niet waar, maar hij had slicks
en na drie rondjes waren mijn nekspieren... Ik zat zo.
Ik kon mijn hoofd niet optillen.
Ik moest wachten op de volgende bocht om zo te kunnen doen.
Ik ken Navratilova en de Williams-meid.
Met hen wil je geen armpje drukken.
-Wacht... -Vrouwen kunnen hun spieren opbouwen
om daarvoor te compenseren.
Zeg je nu dat er een scheiding moet zijn
tussen mannen en vrouwen?
Wat ik denk, maakt niet uit. Er heeft al 43 jaar
geen meisje aan een Formule Eén-race meegedaan.
Drieënveertig jaar.
Er is iets mis. Ze redden het niet.
Ik denk dat het aan de opvoeding ligt.
Te veel moeders zetten hun dochters op pony's
en niet in karts.
Nee, je zet niet...
Sommige meisje gaan wel karten. Abbie, onze coureur,
kart al sinds ze klein was.
Ik denk dat deze race niet draait
om scheiding. Het moedigt vrouwen aan
om te gaan racen, wat een goed idee is.
Ja. Maar het moet vroeg beginnen.
Kleine meisjes, stap van je pony af
en stap in een kart.
Uit ervaring met paarden kan ik je vertellen
dat, als je 's ochtends naar buiten gaat,
je kart de boel niet heeft ondergescheten en dood is gegaan.
Hij is dus beter dan je paard.
Je merkt ook dat karts leuker zijn dan paarden.
-Dat is zo. -Je merkt ook
dat een kart zijn stomme, lange hoofd niet over de staldeur steekt
en je aankijkt. En je weet wat hij denkt,
dat hij wil zeggen: 'Je vrouw is hier bij mij.
'Ze gaf me ontbijt op bed. Ik heb me ondergescheten,
'maar dat ruimt ze op met de spitvork.'
Dan zegt hij: 'En mijn penis is vies.'
'Dat lost ze later voor me op.'
Dan verschijnt het hoofd van je vrouw boven de staldeur
en zij zegt: 'Kijk hem niet zo aan.
'Dan denkt hij dat je hem niet mag.' Ik zeg: 'Dat weet ik.'
'Als ik paard sprak, zou ik zeggen: "Ik haat je.
'"Ik haat hoe je mijn vrouw en mijn geld
'"en mijn status hier steelt."'
En dan heb je een gesprek met je vrouw
en zij zegt: 'Ik heb een trailer nodig om mijn speciale paard
'naar prachtige plekken te brengen omdat het hier te klein is
'om zijn gespierde benen te trainen.'
En dan zeg je: 'Oké, ik koop een trailer.'
Dan zegt ze: 'Ik heb een speciale auto nodig voor de trailer
'die mijn speciale paard vervoert.' Dus koop je er één.
Dan zegt ze: 'Ik heb een grote truck nodig
'om mijn geweldige paard door het land te brengen en de truck
'moet een keuken en een bed hebben zodat ik bij mijn paard kan slapen.
'Dichter bij mijn paard dan bij jou.'
Op dat moment hangt je hoofd en breekt je hart
omdat je weet dat jij verloren hebt en het paard gewonnen heeft.
Dat is erg goed.
Dat is...
Lichtelijk uit koers.
We zeiden het P-woord.
Telkens als je het paard-woord zegt... Hij deed het weer.
We stoppen... Dat was niet echt Conversation Street.
Dat was Ratelstraat van Hammond.
-Sorry. -Laten we doorgaan.
Er is een nieuwe offroad Lamborghini met vierwielaandrijving.
Hij heet de Urus en om te kijken of hij goed was,
nam ik The Grand Tour mee naar Zweden met een aantal vragen.
Dit is mijn eerste grote vraag.
Als je een auto maakt om op zulk terrein te rijden,
is het dan nog een echte Lambo?
De Urus ziet er wel uit als een opgekrikte supercar.
Met zijn wilde stijl lijkt hij op een echte Lamborghini.
Maar is hij dat ook?
Om deze auto te maken, hebben de Lambo-technici eens rondgekeken
in de bak met Volkswagenonderdelen.
De motor, een vier-liter V8, komt uit een Porsche Panamera.
De achteras en luchtvering komen uit een Bentley Bantayga.
Het platform en bijna het hele dashboard
komen uit een Audi SQ7.
Betekent dat dat het geen echte Lamborghini is?
Hij gaat van nul naar 90 binnen 3,6 seconden.
De maximale snelheid is 300.
Hij presteert zoals verwacht,
maar andere dingen zou je niet verwachten.
Dit is de eerste Lamborghini met een turbocharger
en de eerste met een automatische versnellingsbak.
Die combinatie betekent dat er een erg klein,
niet-Lamborghini gat zit tussen op het gas stappen
en vooruitgaan.
En als hij gaat, zijn er geen schreeuwende afleidingen.
Natuurlijk hoor je aan de achterkant wat geluiden,
maar binnen, waar alles gedempt is, hoor je die niet.
Misschien dat daarom alles hier in het Latijn is.
Dit is een Lamborghini voor emeritus professors.
Ik zie de paus hierin rijden.
Hij is stil en wat aarzelend, hij heeft flitsende differentiëlen,
een slim tractiecontrolesysteem
en de grootste carbonremmen die ooit in een auto zijn geplaatst.
Hij is dus ook veilig.
Je kunt er alleen niet omheen dat ik momenteel
op sneeuw en ijs rijd in een auto
met 641 pk
die op hol slaan onder de motorkap.
Dat betekent dat hij eigenlijk helemaal niet veilig is.
O, lieve god.
Ik concentreer me.
Hij is trekkerig en eng.
Alsof ik de baas ben over alle fysica ter wereld
terwijl ik in een telefooncel vol wespen sta.
Stop. Laat me met rust. Ik werk met getij en zwaartekracht. Stop.
Deze auto zit precies op het moment
waar spanning stopt en doodsangst begint.
Dat is Lamboland.
Verdorie.
De Urus oogt en voelt als een Lamborghini.
Hij is ook praktisch. De achterbak is enorm.
Binnen passen vijf mensen van 180 cm.
Het is ook een fijne plek om te zijn.
En dat is allemaal geweldig.
Maar werkt hij offroad?
Om dat uit te vinden, probeer ik te rijden
naar de top van dit skigebied.
Hij heeft banden zonder noppen of stekels.
En ik draag deze. Dat zijn geen fijne Italiaanse rijschoenen.
Ik weet niet of dit goed gaat.
De problemen worden hierbinnen erger omdat
er geen handmatige sperdifferentieel is. Er zijn geen lage versnellingen.
Je kunt hem alleen starten
en het rijsysteem in sneeuwmodus zetten.
Is dat sneeuw? Is 'neve' Latijn voor sneeuw?
Ik denk het. Eens kijken of dat werkt.
Daar gaan we.
Ik moet niet schakelen. O, hij beweegt.
De Lamborghini van 165.000 pond
rijdt een skiheuvel op.
Die turbochargers zijn misschien irritant op de weg,
maar hier geven ze mij de lage koppel
die ik nodig heb om de heuvel op te komen.
Ik heb een hellingmeter die je in de oude Mitsubishi Shogun had.
Dit is best indrukwekkend. Hij gaat net in de eerste versnelling.
Hallo, verbaasde skiërs.
Ongelooflijk dat een auto van 2,4 ton
met normale banden dit doet.
Kom op, je kunt het. Kom op.
Kom op.
Wacht eens even.
Ja.
Nu kan ik wel geloven dat het een auto van 2,4 ton is,
want hij zit vast.
Nee.
Juist.
Wat we tot nu toe hebben vastgesteld,
is dat het een Lamborghini is, dat hij zo spannend is als een Lamborghini
zou moeten zijn en... Dit was de bedoeling.
Offroad is hij ook goed, maar net niet zo goed
als een Range Rover.
Dan blijft er nog één vraag over.
Is hij leuk?
We hebben met een sneeuwploeg een racebaan gemaakt
op dit bevroren meer.
En dit staat op de planning.
Ik ga proberen om deze Porsche 911 Turbo met vierwielaandrijving in te halen.
Deze wordt bestuurd door
The Grand Tour-coureur Abbie Eaton.
Heb je deze scheur gezien?
Die had ik nog niet gezien.
Kijk deze toestand eens.
Jij hebt de zwaardere auto.
Die is 2,4 ton. Ik weeg ook een halve ton.
Maak je je geen zorgen?
Ik heb geen gordel om. Als hij onderwater raakt,
kan ik er meteen uit.
Serieus?
Ja.
Voor het duel begon,
reed ik nog wat oefenrondjes.
O, hemel.
Kom op. Draai.
Ik glijd een beetje uit.
Mijn Urus is een beetje trekkerig.
Iets wat je tegen je dokter zou zeggen.
Juist. Gooi hem daarin.
Nu de andere kant op en kracht.
O, ja.
Muis erin, leeuw eruit.
Dat zeggen ze in Zweden.
Ik maak nu mijn eigen mist.
Ik kan misschien niet zo ver een skiheuvel op
als een Range Rover, maar dit
kan hij veel beter.
Maar is hij goed genoeg om Abbie in die Porsche in te halen?
Daar is ze.
De bel heeft geklonken, de race begint.
Het zou nu beslist worden op onze speciaal ontworpen baan.
Oké, om het uiteinde...
Nu langs de schacht
naar wat we 'de Testikulus' noemen.
Ik heb vaker tegen eikels gereden, maar nooit erop.
Ik zou haar moeten kunnen inhalen. Kom op.
Ze heeft vierwielaandrijving, net als ik.
Maar zij heeft betere remmen.
Geef me 641 pk.
O, ja.
Ik zei dat hij soms aarzelend was.
Maar in Corsa-modus niet.
Dit is geweldig. Geweldig.
Ze is wijd gegaan. Is er een kans?
Kom op.
Nu.
Verdikkeme.
Kom op, Jeremy.
Kom op.
Kom op. Je kunt haar verslaan.
Kom op.
De zware Urus bleef ronde na ronde vlak achter
de 911 Turbo.
God.
Echt? Nee.
Uiteindelijk moest ik mijn verlies toegeven.
Ik kan niet langs die 911 en zo is het nou eenmaal.
Maar ik kan hem bijhouden.
En in een offroad auto is dat best verbluffend.
Echt waar.
Ik kan zeker de bewering van Lamborghini geloven
dat dit de snelste offroad auto ter wereld is.
-Dat was leuk. -Je hebt een leuke dag gehad.
-Ik werd betaald. -Het was je baan.
-Dat was werk. -Juist.
Dat was mijn werk.
Hij blijft waarschijnlijk niet lang de snelste offroad auto,
want Aston Martin en Ferrari
-komen met grote terreinwagens. -Ja.
-Dit jaar. -Ja. Het zal wel.
Kun je mensen echt vertellen dat je een Urus hebt?
Het klinkt als een kleine alien uit Star Trek.
Maar hij werkt als een Lamborghini.
Ja. Maar nee.
Dit is briljant consumentenadvies.
Het is erg duidelijk. Erg duidelijk.
Na het maken van die film, wat erg leuk was,
kwam ik thuis en dacht ik dat hij wel
wat Aventador-achtiger kon zijn.
Hij kan wel wat wilder zijn.
Ben je van gedachten veranderd?
-Ja. -O, geweldig.
Premier Clarkson komt terug van de top: 'Ik heb de oorlog verklaard.
'Maar ik heb erover nagedacht
'en ik heb me bedacht.'
Precies. Dat heb ik gedaan.
Mooi. Nu we toch zo verstandig zijn,
wil ik doorgaan met een korte geschiedenisles.
Op 7 april 1968 kwam een coureur om het leven
bij een Formule Twee-race in Hockenheim, Duitsland.
De dood van de coureur was geen verrassing
omdat het toen het risico van de sport was.
Hij was een van de 127 coureurs
die dat jaar achter het stuur zouden sterven.
Maar deze keer was de motorsportwereld geschokt
omdat die net de man verloren had die zonder twijfel
de beste coureur van zijn tijd was
en van wie velen zeggen dat hij nog steeds de beste is.
TER NAGEDACHTENIS AAN JIM CLARK 4-3-1936 - 7-4-1968
Jim Clark is omgekomen bij een Formule Twee-ongeluk in West-Duitsland.
Jim Clark omgekomen bij ongeluk
Het was een vreselijke schok.
We waren enorm geschrokken.
Clark sterft in crash
Als er iemand niet zou sterven door een ongeluk,
was het Jim Clark.
Hij reed op zo'n manier dat hij geen fouten maakte
die anderen wel maakten.
Een radioverslaggever uit Californië die de dood
van Clark bekendmaakte, vroeg luisteraars hun koplampen aan te doen
als teken van respect en de snelwegen werden verlicht.
Zo'n wereldwijde heisa had Clark erg ongemakkelijk gevonden,
want deze verlegen, bescheiden man, de zoon van een Schotse schapenboer,
schepte nooit op over zijn vaardigheden.
Ik begon als amateur zonder de intentie om wereldkampioen te worden.
Ik was erg nieuwsgierig naar hoe het was om in een snelle auto te rijden,
op een bepaalde baan te rijden en in een bepaald model te rijden.
Nadat hij in de jaren 50 had geoefend met sportauto's,
werden Clarks snelheid en talent opgemerkt door Lotus-baas Colin Chapman,
die hem in 1960 inschreef voor zijn Formule Eén-team.
Clark zette de motorsportwereld al snel in vuur en vlam.
Helemaal in deze auto.
De Lotus 25,
waarin hij in 1963
zijn eerste F1-wereldkampioenschap won.
Mijn god. Ik zit waar Jim Clark zat.
Dit is opwindend.
Dit waren geen krachtige auto's.
Ze haalden maar 210 EPK voor anderhalve liter.
Maar ze reden toch bijna 300 km per uur.
Dankzij zijn revolutionaire monocoque onderstel
was de 25 steviger en lichter dan andere F1-auto's.
Hij was dus niet alleen snel op de rechte stukken,
maar ook sneller in de bochten.
In het seizoen van 1963 gebruikte Clark hem
om zeven van de tien Grand Prix te winnen.
De winnaar is Jim Clark. Niemand kan hem nu inhalen.
Maar 1963 was maar een voorproefje van wat er ging komen.
Om Clarks talent echt te zien,
moeten we naar een ander jaar kijken.
In 1965 bereikte hij dingen
die geen andere coureur bereikt had of ooit zou bereiken.
Een moderne Formule Eén-coureur rijdt 21 races per jaar
en klaagt vaak dat dat te veel is.
In 1965 reed Jim Clark 63 races.
Deze auto's lijken op elkaar, maar ze zijn heel anders.
In zo'n auto reed hij een Formule Eén-kampioenschap.
Hij reed het Britse Formule Twee-kampioenschap
en het Franse Formule Twee-kampioenschap in deze auto.
Hij reed de Tasman Series, een soort Australische Grand Prix,
in deze auto. En dan heb je de Lotus Cortina
waarin hij toerwagenraces reed.
En alsof dat niet genoeg was,
reed hij ook nog de Indy 500.
Als eerste was er de Tasman Series in Australazië.
Clark won 11 van de 15 races en won het toernooi.
Toen moest hij terug naar Europa voor de Britse en Franse
Formule Twee-kampioenschappen, die hij beide won.
Jim Clark leidt sinds de start.
De winnaar is Jim Clark.
Tussen de F2-races door sprong hij in zijn Lotus Cortina
om toerwagenoverwinningen te verzamelen.
En daarnaast was er nog Amerika.
De Indianapolis 500 is het grootste racespektakel genoemd.
Amerika's prestigieuste race zou een echte uitdaging zijn.
Met een hogere snelheid racen op een ovale baan
tegen ervaren Indy-veteranen.
Voor de Indy-500 reed Clark in een speciaal ontworpen Lotus
die bijna 500 pk produceerde.
Hoewel hij al een Formule Eén-titel had,
maakte het cv van de Schot geen indruk op de Indy-medewerkers.
Zij lieten de beginner uit Europa een rijexamen afleggen
voordat hij mee mocht doen.
Tijdens het Indy-weekend
startte de beginner uit Europa vanaf de eerste rij.
En tijdens de race
pakte Clark, die het opnam tegen de beste ovale-baancoureurs,
de overwinning met iets meer dan twee minuten.
Jim Clark, de eerste Europeaan die sinds 1916 in Indianapolis had gewonnen,
heeft een nieuw record gezet van 242,5 km per uur.
JIM CLARK WINT 500
Wat maakte Clark zo goed?
Waardoor kon hij winnen in elk soort auto?
Jimmy was een natuurlijke coureur en hij deed het zonder te denken.
Hij wist niet waarom hij reed...
TEAM RACE-TECHNICUS
...zoals hij reed.
In die periode hadden we auto's met anderhalve liter
en 200 pk. Als je te hard zou rijden,
zou je snelheid verliezen.
En als je wat snelheid verliest,
is het erg lastig om dat goed te maken.
En Jimmy kon heel goed het momentum van de auto behouden.
Ik denk dat moderne coureurs die auto
lang niet zo snel hadden kunnen besturen als Jimmy.
Want hij was zo precies.
Naast de bovennatuurlijke vaardigheid om snelheid te creëren
bezat Clark ook een andere belangrijke vaardigheid.
Veel goede coureurs stierven in een Lotus...
DRIEVOUDIG F1-WINNAAR
...omdat de Lotus een erg kwetsbare auto was.
Maar Jim Clark was zo soepel
dat hij nooit te veel druk zette
op de delen van de auto die het zouden begeven.
Tijdens het oefenen in Barcelona...
MONTEUR TEAM LOTUS
...kwam hij na tien rondjes naar binnen en hij zei:
'Er is iets met het linkerwiel.
'Ik voel dat er iets mis is met het linkerwiel.'
We bekeken alles en alles voelde goed. Hij zei:
'Nee, er is iets mis.'
Die avond haalde ik de vering uit elkaar
en jawel, een van de wiellagers begon te slijten.
Ik weet niet hoe iemand dat kan voelen, maar hij voelde het.
Als je na de race zijn auto uit elkaar haalde
en als je die van zijn bijrijder uit elkaar haalde,
kon je zien welke onderdelen uit Jims auto kwamen
MONTEUR TEAM LOTUS
en welke uit de andere auto kwamen.
Jims onderdelen zagen er haast ongerept uit.
Denk maar niet dat Clark een coureur was
die alleen kon winnen in een perfecte auto.
Er was een jaar in Spa
waarin zijn versnellingsbak losliet terwijl hij voorop lag.
Maar gaf hij op?
Nee. Hij maakte de race af
met 250 km per uur, in de regen,
met één hand aan zijn stuur en de andere op zijn versnellingspook.
En toch won hij
met haast vijf minuten verschil.
Toen het seizoen van 1965 eraan kwam,
stond Clark, die beide Formule Twee-kampioenschappen,
de Tasman Series en de Indy 500, had gewonnen,
voor zijn laatste uitdaging.
De grootste uitdaging: de Formule Eén-wereldtitel.
Tijdens de F1-races
zou Clark in een aangepaste versie van de Lotus 25 rijden.
Die auto had hem twee jaar eerder wereldkampioen gemaakt.
Maar hoe goed de 25 ook was,
je kon niet ontkennen dat het in 1965
een drie jaar oud ontwerp was en de aangepaste versie
amper veranderd was.
Hoe zou Jim daarmee omgaan?
Bij de eerste race van het seizoen in Zuid-Afrika,
waarin hij reed tegen legendes als Jack Brabham,
Graham Hill en de regerende wereldkampioen John Surtees,
won Clark met een halve minuut
terwijl hij last had van een rughernia.
Daarna kwamen Spa en de Franse Grand Prix.
Hij won beide.
Zijn Lotus heeft misschien een oude motor,
maar wat de concurrentie betreft, laat hij iedereen achter zich.
Achter het stuur werd Clark onaantastbaar.
Aan het begin van de oefensessie reed Jimmy
een heel snelle ronde.
Hij kwam terug en zat op de muur.
Het heeft geen zin om de auto af te matten.
Hij wachtte dan op de resultaten van de rest
en daarna won hij.
Als hij niet als eerste startte, was de auto niet goed.
Daarna kwam Silverstone
en hier leek het zoals gewoonlijk
dat Clark de leiding nam.
Maar aan het einde
verloor zijn motor oliedruk
en liep die het risico te ontploffen door de G-krachten in de bochten.
Terwijl Clark rijdt zonder oliedruk op zijn meter,
komt Hill aanscheuren in een poging om in te halen.
In plaats van dat hij door de bocht rijdt,
zet hij zijn motor uit, zeilt hij door de bocht
en zet hij hem aan het einde van de bocht weer aan.
Hij reed de rest van de ronde en won de race.
Uiteindelijk ging het F1-circus naar Nürburgring,
waar Clark nog nooit gewonnen had.
Gespannen momenten voor de start.
Als hij de Duitse Grand Prix wint, is hij wereldkampioen.
Clark ging als eerste van start en verbrak de Nürburgring-vloek.
Hij won de race en daarmee ook de Formule Eén-wereldtitel.
Ik vat Clarks seizoen van 1965 even samen.
Van de 63 races waaraan hij meedeed,
won hij er een verbijsterende 31
en hij stond daarnaast nog acht keer op het podium.
Hij werd nu gezien als de beste coureur ooit,
waar dan ook ter wereld.
Toch besloot de verlegen Schot zijn prestatie dat jaar
bescheiden te vieren...
JIM CLARK WERELDKAMPIOEN
...in zijn Schotse thuisstad.
GOED GEDAAN JIM - WERELDKAMPIOEN
De volgende twee jaar, daarentegen, waren een ramp.
Meerdere mechanische fouten kostten hem nog een wereldkampioenschap.
Maar in 1968, met de Lotus 49,
nog een revolutionaire auto van Colin Chapman,
pakte Clark in Zuid-Afrika de eerste winst van het jaar
en leek hij weer een dominant seizoen tegemoet te gaan.
Gefeliciteerd, Jim. Wat enorm goed gedaan.
Hartstikke bedankt.
Voor het weekend van 7 april
kon Clark kiezen uit twee races.
Eén in Brands Hatch, de andere een Formule Twee-race in Hockenheim.
Hij koos de noodlottige Duitse race.
Zeven april is een slechte dag voor mij.
Hij was niet blij. Het was enorm koud, vochtig en mistig.
De banden werden maar niet warm.
Wat we ook deden, we kregen ze niet op temperatuur.
Jimmy zei: 'Verwacht vandaag niks van me.
'Hou me op de hoogte met het pitboard,
'waar ik ben en hoeveel rondes ik nog moet.'
Dat is het laatste wat hij zei.
Tijdens de vijfde rond vloog Clarks auto
met 270 km per uur van de baan.
Ik kwam daar aan en ze namen me mee naar de begroeiing
en er is geen vangrail.
Er is asfalt en dan bomen. Letterlijk.
Ik zag een pad en ik zag wat er over was van de auto...
Er viel niks te zien.
Ik zei: 'Waar is de versnellingsbak? Wat is er aan de hand?'
Zei zeiden dat die 30 meter verderop lag,
door de jonge bomen. Hij had door de jonge bomen gesneden.
Ik zei: 'Waar is Jimmy?'
En hij zei: 'Nee.'
Je hebt net
de beste coureur ter wereld verloren.
Wat doe je dan?
Jim Clark is een god.
De eerste keer dat ik hem zag, dacht ik: ongelooflijk.
Je praat echt met hem.
Het was adembenemend.
Het leven is het waard.
Het is...
Voor mij is het triest.
Het spijt me.
Volgens het medische verslag
was Clark op slag dood door een gebroken nek.
De oorzaak van de crash was een lekke band.
Hij was pas 32 toen hij stierf.
Maar tijdens zijn korte carrière
had hij een aantal ongelooflijke prestaties geleverd.
In Formule Eén won hij 25 van de 73 races, wat in percentages
veel beter is dan Hamilton, Vettel en zelfs Schumacher.
Hij startte 33 keer vooraan, wat hem in percentages
de op één na beste ooit maakt.
Net achter Fangio.
Dan zijn er de Grand Slams, wanneer een coureur vooraan start,
de snelste ronde heeft, de race wint en ook elke ronde aan leiding is.
Schumacher heeft er vijf. Senna heeft er vier.
Jim Clark heeft er acht.
Dat is meer dan welke coureur dan ook.
Je zou denken dat zo'n getalenteerde man
hoog in het vaandel staat bij andere coureurs
en dat klopt.
Ik werd uitgenodigd op een feestje voor Fangio en hij zei:
'Ik vind Jimmy Clark de beste coureur ooit.'
Dat komt van Fangio.
Er is geen groter compliment.
De vijfvoudige wereldkampioen was niet de enige Zuid-Amerikaan
die de Schot aanbad.
Op Clarks oude school in Edinburgh
hangt een gedenkteken aan al zijn prestaties.
TER NAGEDACHTENIS AAN JIM CLARK
In 1991 ging de regerende wereldkampioen
op pelgrimstocht naar de school...
EEN EERBETOON ZIJN NAAM GING DE WERELD ROND
...om zijn respect te betuigen.
Senna zei over Clark:
'Hij was mijn jeugdheld.
'Hij was de beste die er was.'
Net als Senna stierf Clark op zijn hoogtepunt.
Net als bij Senna weten we niet hoeveel kampioenschappen hij nog had gewonnen.
Hij was de maatstaf.
Dat was het.
Het meeste van wat ik kon doen in de motorsport, werd gedaan
door de manier waarom Jim Clark reed.
En ik volgde hem gewoon.
Hij was een heer.
Hij was een heer en een fijne man.
Het is triest dat hij er niet meer is.
Het was fijn geweest als hij er was.
Hij was een fantastische man. Het is ongelooflijk.
Dat is fantastisch.
Ja.
Ik vind het aantal kampioenschappen waar hij aan meedeed, fantastisch.
Zie je Lewis Hamilton al
uit zijn Formule Eén-auto stappen en zeggen:
'Ik geef geen interviews, want ik moet nu
'een toerwagenrace rijden'? Dat doet hij niet.
Precies. En hij wel.
Je moet onthouden dat, als je in de jaren 60
naar Australië vloog, er acht tussenstops waren.
Ze hadden geen bedden en er speelden geen films.
-Je zat daar maar. -Vergeet niet
dat hij uit het vliegtuig moest stappen en een race moest winnen.
Dan moest hij op een vlucht naar Frankrijk
om daar te winnen.
Het is verbluffend. Iedereen heeft een favoriete coureur.
Iedereen hier vast ook.
Het is Senna, Schumacher, Villeneuve,
Romain Grosjean, Fangio.
Maar als je wiskundig kijkt naar hoe goed een coureur was,
moet je stellen dat het Jim Clark was.
Fijne avond.