-Selam! -Herkese merhaba!
Merhaba.
-İyi misiniz? -İyiyiz.
Bu ne sürpriz.
Çok teşekkürler.
-İşte bu. Teşekkürler. -Teşekkürler.
Çok teşekkür ederiz.
Hoş geldiniz. Bu haftaki bölümümüzde...
Abbie, 911 Turbo'nun içinde buzda kayıyor.
Richard, Jim Clark'ın güzelim Lotus 25'ini kullanıyor.
Ve ben neredeyse düşüyorum.
İyi bir bölüme benziyor.
Evet.
Hepsini izleyeceğiz. Şimdi...
Bir dakika, Howard ve Adrian'ı izlemeyecek miyiz?
Hayır.
Vaktimiz yok.
Fransızlarla başlıyoruz.
Pek sık spor araba yapmıyorlar, yaptıklarında da
resmen kimse satın almıyor.
Venturi Atlantique vardı,
sonra Matra Murena,
sonra da Simca Sport.
Hepsi de tarihin derinliklerine gömüldü.
Evet ama en iyi Fransız spor araba yapımcılarından
mahsus söz etmiyorsun.
İyi de bu havadaki en iyi mikroplar demek gibi.
-En iyisi hangisi? -Hayır.
Öyle değil. Tutarlı bir şekilde iyi spor araba yapan
bir Fransız imalatçı var.
Üstelik yeni bir tane yaptılar ve ben onu denedim.
Bunun adı A110.
geçmişte başarılı arabalar üreten Fransız spor araba şirketi
Alpine tarafından yapıldı.
Örneğin orijinal A110, 1973'te Dünya Ralli Şampiyonası'nı kazandı.
Ve aynı araba bu yeni tasarıma hem adını
hem görünümünü vermiş.
Bu gördüğünüz, küçük, sade, makul bir spor araba.
Doğrudan Porsche Cayman ve Audi TT hedeflenmiş.
Maalesef sorun da bu.
Alpine'ın bu ilk sürümü 51.000 sterlin.
51.000 sterlin. Yani bin sterlin fazlasına
TT RS alabilirsiniz.
Geçen bölümlerde Clarkson kullanmıştı.
Bundan daha güçlü ve daha hızlı.
51.000 sterline alacağınız Porsche Cayman da
bundan daha güçlü, üstelik bir Porsche,
bu ise bir Alpine.
Bu tercihinizi açıklamanız gerekir.
Motorun sesi bile biraz yavan.
Çıkardığı gürültüyü kastetmiyorum, "Gücü nedir bayım?"
diye sorulduğunda vereceğiniz cevap
"Dört silindir, 1,8 litre turbo evlat."
50.000 sterline mi? Hepsi o kadar mı?
Ayrıca görüntüsünden de emin değilim.
Orijinal 1960 versiyonu bir şaheserdi
ama bence bu modern versiyon pek olmamış.
Bence sorun, modern arabalarda
farların yerden yüksekliği, bir yayaya çarptığınızda
kaportanın yumuşaklığı gibi konularda kurallar olması.
Modern mevzuatı, 1960'ların tasarım diline uyguladığınızda
sıkıcı bir saygı duruştan ötesine ulaşamıyorsunuz.
Peki, hiç mi iyi yanı yok?
Neyse ki var.
Bir kere, Alpine, Renault'ya ait olsa da
bu arabada şık giydirilmiş seksi bir Megan'dan fazlası var.
A110 gerçekten de temiz bir sayfa açılarak baştan tasarlanmış
orta motorlu, arka çekişli bir spor araba.
Gövde ve şasi tamamen alüminyumdan
ve bunun sebebi açık. Hafiflik.
Oradan hareketle, Alpine mühendisleri arabanın geri kalanında da
uzmanlıklarını konuşturmuş ve bulabildikleri her fazlalıktan kurtulmuş.
Mesela koltuklar herhangi bir Renault'dakilerin
yarısı ağırlığında.
El freni ayrı değil, ana kaliperlere yerleştirilmiş,
bu da 2,5 kilodan tasarruf etmek demek.
Stereo bile ısmarlama hafif bir tasarım.
Sonra ön kaputun derinliği ancak
bunun gibi küçük bir bavul alacak kadar.
Şimdi düşünüyorum da, bavulu oraya koymak
ağırlığı artırırdı.
Ben ertesi gün kullanacaklarımı doğruca buraya yerleştirirdim.
Tek sakıncası, sabahleyin
temiz don almak için dışarı çıkmak zorunda kalmak.
Alpine'in muhteşem rejimi sayesinde
bu araba bir Cayman veya Audi TT'den 300 kilo daha hafif
ve bunun etkisi büyük.
Birdenbire, sadece 1,8 litrelik, 248 beygir gücünde bir araba olması
önemini yitiriyor.
Bu araba vınlayıp gidiyor.
Sıfırdan 100 kilometreye 4,5 saniyede çıkıyor.
Azami hızı saatte 250 kilometre.
Sonra, viraja girince
ne kadar çevik olduğunu anlıyorsunuz.
Tüy gibi.
Çizgi romanlardaki arabalar gibi.
Baloncuklarda şöyle yazabilir...
A110 minimalist ilkelerle yapılmış olsa da
konforsuz, hantal bir arabadaymışsınız gibi hissetmiyorsunuz.
Kliması, navigasyon sistemi, telefon bağlantısı mevcut.
İstediğiniz her modern şey var.
Hafiflik ve küçüklük, sonunda
saf keyif olup karşınıza çıkıyor.
Düşük ağırlık sayesinde iri tekerlere
ve fazla yol tutuşa gerek kalmıyor. Bu da arabaya his kazandırıyor.
Hafiflik sayesinde daha az yakıt tüketip daha az gaz salıyorsunuz.
Her açıdan kazançlı bir durum.
Yıllardır kullandığım en akıllı araba
ve bu bakımdan bayıldım. Bayıldım.
Teşekkürler.
Yani sıradan motoruna,
emin olamadığım görünümüne ve yüksek fiyatına rağmen beğendin, öyle mi?
Beğendim, evet. Bayıldım.
Peki, alır mıydın?
Aldım.
Bunlardan mı aldın?
Aldım, hatta Gordon Murray de almış.
Fotoğrafını getirdim.
McLaren F1'ı o tasarladı, yani bu işten anlıyor.
Evet, berbat gömlekli yaşlı erkeklerin spor araba tercihi bu demek. Bakın.
Bunu bilmek iyi oldu.
Belli ki öyle ama bakalım Eboladrome'da ne kadar hızlı.
Ve yola çıktı.
Enerjik bir start ve vites büyütürken egzozdan ufak bir patlama.
Derhâl Düz Olmayan'a giriyor ve pek oyalanmıyor.
Belki de James anlattığı faydalar konusunda haklıydı.
Olmayan'ın son virajını alıyor.
Şimdi Buraya Bakarlar'a ilerliyor.
Aceleyle epey hız kesiyor.
Lastiklere işkence çektirse de oldukça atik görünüyor.
Şimdi tekrar Olmayan'a doğru gidiyor.
Hız kazanırken
orta noktada biraz frene basıyor.
Şimdi daha sert bir fren.
Kocakarının Evi'nde yedi vitesli şanzımanı zorluyor. Sarsılma var mı?
Hayır, orta motorlu, burnu hafif bir araba için hiç fena değil.
Ben bunun tarzını beğeniyorum ve haklıyım da.
Şimdi sadece Koyun Otlağı kaldı.
İşte geldik.
Ve evet, coşkulu bir kaydırmayla bitiş çizgisini geçiyor.
-Çok iyiydi. -Pekâlâ, bir bakalım.
-İyi sürüş. İyi form. -Evet.
Tamam.
Pekâlâ. Bakalım tur tabelamızda nerede yer alacak.
İlk ona girebilecek mi?
TUR TABELASI
Eyvah, giremiyor.
Üzgünüm dostum, orta motorlu bir araba için fena.
-Öyle. -Önemli olan
tur süreleri değil. Söylemiştim.
İlk gelen sonuncu olacak.
Son gelen de birinci.
-Evet ama bu 15'inci. -Öyle.
Öyle.
Yani?
Yani bu, arabaların Romain Grosjean'ı.
-Romain kim? -Grosjean.
-O kim? -Fransız yarış sürücüsü,
dünyanın en iyi 15'inci Formula One sürücüsü. Onu severdin.
-Şimdiden sevdim. -Güzel.
Güzel. Bunu hallettik.
Şimdi devam etmemiz lazım çünkü vakit,
ilişkilerin meyve bahçesinden
bir gevezelik elması aşırma vakti.
Muhabbet Sokağı'nda.
MUHABBET SOKAĞI
-Evet, biliyordum. -Çok beğendim.
Tam senin sokağına göre.
Bugünlerde pek çok kişi eski araba satın alıyor,
bize göre sebebi de belli.
Evet çünkü eski bir Jaguar E-Type'ın veya Alfa Spider'ın görünüşü
modern arabalardan çok daha ilginç ve değerini yitirmiyor.
Hatta para kazandırıyor.
Evet ama mesele şu ki, eski arabanıza biniyorsunuz...
-Ve berbat. -Evet.
Evet. Çok haklı.
Eski arabaların aslında ne kadar korkunç olduğunu unutuyoruz.
Saatte 65 kilometreyi aşarsanız
cam silecekleri camdan ayrılıyor.
Evet.
Farlar da reçel kavanozuna konmuş mumlara benziyor ve...
-Evet, buğu çözücü yok. -Yok.
-Isıtıcı yok. -Yok.
Diğer her şey takır tukur ve frenler tutmuyor.
-Doğru. -Eski arabalar böyle.
Deneyim konuşuyor. Bende 40 yıllık bir Ferrari var.
Bir 308. Ve tüm bunlar bir yana,
felaket derecede yavaş. İnanamazsınız.
Evden çıkıyorum, arkadakiler korna çalıyor,
-"Bu bir Ferrari..." -Evet. Korna.
Her arabada başına gelmiyor mu James?
-Evet. -Yok, bu...
Git başımdan.
Büyük oranda. Sen...
Ama inanılmaz.
-Bak, ne zavallı. -Çok yavaş.
Evet ama tam da bunu anlatıyoruz.
Eski bir arabayı alıp
hafifçe modernize eden sürüyle şirket var.
Buraya bazı örnekler getirdim.
Bu bir Singer Porsche. Tabii beni pek ilgilendirmiyor.
Bu ikisi hoşlanır ama benim umurumda değil.
Sonra bu Eagle E-Type Speedster,
gördüğüm en güzel arabalardan.
Gerçek bir E-Type ve sürüşü çok güzel.
-Evet. -Muhteşem.
Almanya'da bir şirket var, modernleştiriyorlar.
Eski Mercedes Pagoda SL'ler var ya.
-Evet. -Onlara AMG motor koyuyorlar.
-Ya. -Bunda AMG motor mu var?
Evet. Motora bakmak ister misin?
-Evet. -Bir çekim daha var.
-Bekle. -İşte, bakın. Araba bu.
-Beğenmeni anlıyorum. -Hem de çok.
-Bunu daha çok seveceksin. -Öyle mi?
Aman Tanrım.
Eski bir '68 model Dodge Charger.
-Sende vardı. -Evet.
Ama biri bunun içine
1000 beygir gücünde modern bir Hellcat motor koymuş.
Yani.
Yalnız kalmak istiyorum.
O fotoğrafla.
Bence çok iyi fikir.
Aslında çok haklısın
çünkü hepimiz Jensen Interceptor severiz.
-Evet. -Değil mi? Ama gitmez.
Giderse de durmaz.
Frenler çalışmaz, gerisi de berbat.
Ama işte modern frenlere sahip bir Jensen Interceptor.
Modern soğutma sistemi ve Corvette motoru var.
Doğru. O arabaya bindim, efsane.
Ama bu artık öyle sayılmaz
çünkü biri onu Goodwood'da bir çite dolamış.
Ondan önce efsaneydi. Müthiş bir araba.
Sahiden öyle.
Bu arada, gıcırtı James'in çalışan zihninden gelmiyor.
Bu...
-Rüzgâr sesi. Bugün çok rüzgârlı. -Rüzgârlı bir gün.
Ve çılgın olduğumuz için çadırda durmaya karar verdik.
-Hem de tepede. -Tepede.
Evet. Ama bence imajı değiştirilen bu arabaların sorunu
pahalı olmaları. Fazla pahalılar.
-Evet. -Mercedes Pagoda SL
300.000 sterlin.
Singer Porsche, 400.000.
E-Type Speedster, 650.000. Delilik bu.
Sorun şu ki böyle işler yapan şirketler
o paraya satabileceklerini biliyor
çünkü müşterilerin hepsi oraya
helikopter içinde
kollarında Ukraynalı bir sevgili ve Lewis Hamilton'ın saatiyle geliyor.
Öyle giyinip gösteriş yaparsan
kaz gibi yolunacağın kesindir.
-Gerçek bu. -Böyle fiyat biçiyorlar.
Kendileri kaşınıyor, değil mi? Oysa
telefon edip "Beni istasyondan alabilir misiniz?" demeliler.
-Hayır. -Daha iyi.
Hayır, duraktan.
-O da olur. -"Beni duraktan alın.
"Arabalara bakacağım."
Aklıma bir şey geldi. Düşünün.
Orijinal Opel Manta A,
-hatırladınız mı? -Evet.
-Yuvarlak arka farlar. -Evet. Siyah kaporta.
Evet ama içinde modern Vauxhall VXR motoru var.
Bunu yapacak adamlar bulacağım.
Telefonda sipariş edip eşofmanla otobüse binip gideceğim.
-Onlar... -50 sterlin isterler.
40'a alırım çünkü otobüsle eve dönmek için de on lazım.
Şimdi... Yeni bir elektrikli araba var,
inanmayacaksınız ama...
-Söyle. -Kalaşnikov'dan.
-Sahi mi? -Ya.
AK 47'leri yapanlar elektrikli araba işine giriyor.
-İyiymiş. -Evet.
-Fotoğraf ister misin? -Evet.
İşte.
-Tanrım. -Gülmeyin.
Çünkü arkası daha da çirkin.
Evet, işte.
Haklısın. Gerçekten. Öyle.
Sekiz hareketli parçası olduğunu varsayalım.
Onları üç ay bataklığa gömsen de
sadece Richard Hammond kullandığında tutukluk yapar.
Evet. Haklısın.
Ama çığır açmış bir teknolojisi varmış.
Öyle mi? Merkezî kilit ve mermi yükleme mi?
Ya da bununla düğünde havaya ateş edilir mi?
Muhtemelen.
Sınav sonuçları, çocuklar çıkıp ateş eder.
Bence Kalaşnikov adında bir araba sürme fikri...
-Muhteşem. -Evet. Çok iyi.
Bugünlerde ne kullanıyorsun Rich?
-Kalaşnikov. -Gördünüz mü?
-İşte. -Sorun şu ki,
o isimle bir sürü tişört,
kupa ve şapka satarlar
ama pek araba satamazlar.
Ferrari gibi.
Temelde öyle.
Dorset Echo'da okuduğum bir haber var.
Dorset'te çıkan yerel bir gazete bu
ve bence gereksiz haber ödülü alabilir
çünkü bir motosikletliyle bir tankın çarpışmasını haber yapmışlar.
Kaza... Evet. Oradaki askerî üsün civarında olmuş.
Diyor ki, "Motosikletlinin kolunda ve bacağında
"kırık var." Gereksiz satır da şu,
"Tank şoförü yara almadı."
-Sahi mi? -Ya.
Şanslıymış,
-ucuz kurtulmuş. -Öyle.
Gerçekten mi?
Herhâlde üsse döndüğünde "Neye çarptım ben?" demiştir.
"Gerçekten mi?"
İyi muhabbet oldu. Çok iyi.
Yeni bir tür motor yarış şampiyonası duyurmuştuk.
Kadınlar için. W serisi.
Fikir şöyle, oldukça nitelikli kadın yarış sürücüleri
bu seriye katılabiliyor. Arabalar tamamen aynı.
Katılabilirsiniz, ödül de 1,1 milyon sterlin.
-Evet. -Oldukça teşvik edici.
Çok konuşuldu... Daha doğrusu tartışıldı.
Evet çünkü bazıları sırf kadınların yarışmasını
cinsiyetçi buldu ama düşünecek olursanız
futbol, ragbi ve hokeyde kadın takımları var.
Olimpik sporlarda erkeklerle kadınlar ayrı yarışıyor.
Motor yarışı neden farklı olsun?
Tüm sporlar öyle değil ama.
Dresajda erkeklerle kadınlar birbiriyle yarışıyor.
-Evet de o spor sayılmaz. -Öyle mi?
Gösterişli görünmeye çalışan bir atın üstünde oturuyorsun.
Tamam, sonra...
-Haklı. -Tamam...
-Öyle ama. -Haklısın.
Yelkende erkeklerle kadınlar arasında ayrım yok,
-birbiriyle yarışıyorlar. -O da spor sayılmaz.
Yelken bir iş.
İpleri çekiyorsun ve...
-Tamam, peki. -Amelelik o.
Spor değil.
Açıkçası bunlarla tek koltuklu
araba yarışı arasında dünyalar kadar fark var.
Neden ama? Mesele erkek gücü gerektirmesi mi?
Gerektirmiyor ki, bir F1 arabası bile
hidrolik direksiyonlu.
Biliyorum ama geçen gün tek koltuklu bir yarış arabasına bindim.
Nerede, nasıl, hatırlamıyorum ama düz tekerlekliydi
ve üç tur sonra boyun kaslarım... Böyle kaldım
ve başımı kaldıramadım.
Öteki tarafa yatsın diye virajı beklemem gerekti.
Yani Navratilova ve şu Williams var.
Onlarla bilek güreşi yapılmaz.
-Bekle... -Kadınlar telafi etmek için
kas geliştirebilirler ama...
Yani motor sporlarında kadınlarla erkeklerin
ayrılmasından yanasın.
Benim ne düşündüğüm önemli değil. Gerçek şu ki 43 yıldır
Formula One'a bir kadın katılmadı.
43 yıldır.
Yani bir sorun var. Başaramıyorlar.
Bence bu yetiştirmeden kaynaklanıyor.
Birçok anne küçük kızlarını midilliye bindiriyor,
go-karta değil.
Evet sen...
Bazı kızlar karting yapıyor, şoförümüz Abbie
bebekliğinden beri karting yapıyordu.
Bence bu seride mesele ayrımcılık değil.
Kadınları araba yarışına özendirmek,
ki bence bu iyi bir fikir.
Evet, öyle. Ama erkenden başlamalı.
Küçük kızlar, midillilerden inip
go-karta binme vakti geldi.
Atlarla tecrübeme dayanarak söylüyorum,
sabah dışarı çıktığında
go-kartının gece altına sıçtığını ve öldüğünü görmezsin, bu iyi bir şey.
Yani attan daha iyi.
Ayrıca go-karta binmek ata binmekten daha eğlenceli.
-Öyle. -Evet, üstelik
go-kart uzun, aptal kafasını ahır kapısından çıkarıp
sana bakmaz. At sanki şöyle demeye
çalışıyor gibi bakar, "Karın burada, içeride.
"Kahvaltımı yatağıma getirdi. Dün gece altıma sıçtım
"ama dirgenle hepsini temizliyor."
Sonra da "Penisim de biraz pis." der.
"Karın birazdan o işi halledecek."
Sonra karın başını ahır kapısından uzatıp
şöyle der, "Ona öyle bakma.
"Onu sevmediğini düşünecek." Sen de "Biliyorum." dersin.
"Atla aynı dili konuşabilsem ona 'Senden nefret ediyorum.
"'Eşimi, paramı ve itibarımı çaldığın için
"'senden nefret ediyorum.' derdim."
Sonra bir gün karınla konuşurken der ki,
"Hayatım, atımı güzel yerlere götürmek için bir treyler lazım,
"çünkü bu araziler, muhteşem kaslı bacaklarını
"çalıştırmak için ona yetmiyor."
Sen de "Tamam, treyler alırım." dersin.
Sonra şöyle der, "Özel atımı çekecek özel treyleri çekecek
"özel bir araba lazım." Onu da alırsın, sonra bir gün
"Kamyon lazım." der. "Kocaman bir kamyonla
"kocaman, muhteşem atımı kırda dolaştıracağım,
"kamyonun içinde mutfak ve yatak da olsun, atıma yakın uyuyabileyim.
"Senden çok atıma yakın olayım."
O zaman başını eğersin, kalbin kırılır
çünkü kaybettiğini, atın kazandığını anlarsın.
Bu çok iyi.
Bu...
Biraz konu dışı.
Gündeme bomba gibi düştü, değil mi?
At dedin mi başlıyor... Yine yaptı.
Bence bitirelim... Bu pek Muhabbet Sokağı olmadı.
Hammond'la Gevezelik Sokağı'nı izlediniz.
-Pardon. -Devam edelim mi?
Yeni bir off-road, dört çeker Lamborghini var.
Adı da Urus. Nasıl bir şey olduğunu anlamak için
The Grand Tour'u İsveç'e götürdüm. Aklımda sorular vardı.
İlk önemli sorum şu.
Böyle arazilere dalacak bir araba yaparsanız
hâlâ bildiğimiz Lambo olur mu?
Urus gerçekten de kaslı bir süper arabaya benziyor.
Stil bakımından tam bir Lamborghini.
Ama gerçekten öyle mi?
Bu arabayı yapmak için mühendisler Volkswagen parçalarını
epey arayıp taramışlar.
Dört litrelik V8 motoru Porsche Panamera'dan alınmış.
Arka aksı ve süspansiyonu Bentley Bentayga'dan.
Oturduğu platform ve gösterge panelinin büyük kısmı
Audi SQ7'den.
Yoksa bu Lamborghini değil mi?
Sıfırdan 100 kilometreye 3,6 saniyede çıkıyor.
Azami hızı da saatte 300 kilometre.
Yani beklenen performansı veriyor
ama beklemediğiniz şeyler de var.
Turbo şarj kullanan ve otomatik vitesi olan
ilk Lamborghini bu.
Bu bileşimin sonucu olarak, ayağınızı indirmenizle
harekete geçmesi arasında hiç de Lamborghini tarzı olmayan
ufak bir es var.
Harekete geçtiğinde de ağdalı sesler çıkarmıyor.
Tabii arkadan biraz patlama sesi geliyor
ama rafine ses yalıtımı sayesinde içeride duyulmuyor.
Belki buradaki yazıların Latince olmasının sebebi budur.
Bu, fahri profesörler için yapılmış bir Lamborghini.
Papayı bunlardan birinde hayal edebiliyorum.
Sessiz ve biraz tereddütlü. Bu arabada havalı parçalar,
akıllı bir çekiş kontrol sistemi
ve bir yol arabasına konmuş en büyük karbon frenler var.
Yani güvenli de.
Ancak şu da bir gerçek ki şu anda kar ve buz üzerinde,
kaputunun altında
641 beygir gücüyle çalışan
bir araba sürüyorum.
Yani aslında hiç de güvenli değil.
Ah, Tanrım.
Odaklanıyorum.
Kıpır kıpır ve ürkütücü.
Sanki dünyanın tüm fiziğinden ben sorumluyum
ve yaban arılarıyla dolu bir telefon kulübesindeyim.
Lütfen durun. Beni rahat bırakın. Gelgit, yer çekimi falan benden sorulur.
Yani bu araba tam da heyecanın bitip
dehşetin başladığı o anı yaşatıyor.
Bu bir Lambo olayı.
Kahretsin.
Urus, bir Lamborghini gibi görünüyor ve hissettiriyor.
Aynı zamanda pratik. Bagajı devasa.
1,80'lik beş kişi alacak kadar geniş.
Üstelik içerisi bayağı hoş.
Tüm bunlar harika.
Peki, arazide işe yarıyor mu?
Bunu anlamak için bu kayak merkezinin tepesinde
onu sürmeye çalışacağım.
Üzerlerinde çivi olmayan lastikleri var.
Ben de zarif İtalyan sürücü ayakkabıları giymiyorum.
Nasıl olacak, emin değilim.
Buraya girdiğinizde işler kötüye gidiyor
çünkü manuel kilitlenen diferansiyel yok. Düşük seri şanzıman yok.
Tek yapacağınız motoru çalıştırmak
ve sonra sürüş sistemini kar moduna getirmek.
Bu kar mı? "Neve" Latince kar mı demek?
Olabilir. Bakalım işe yarayacak mı.
Başlıyoruz.
Vites değiştirmemeliyim... Hareket ediyor.
165.000 sterlinlik Lamborghini
karlı yamacı tırmanıyor.
Turboşarjerler yolda biraz sinir bozucu olabilir
ama tepeyi çıkmak için gereken
torku sağlıyorlar.
Eski Mitsubishi Shogun'larda olan bir eğimölçerim de var.
Oldukça etkileyici. Bire düştü.
Merhaba, şaşkın bakışlı kayakçılar.
Normal yol tekerlekli 2,4 tonluk bir arabanın
bunu yapmasına inanamıyorum.
Hadi, hadi, yapabilirsin. Hadi.
Hadi, hadi.
Bir dakika.
Evet, evet.
Şimdi normal yol tekerlekli 2,4 tonluk bir araba olduğuna inandım
çünkü saplandı.
Hayır. Hayır.
Tamam.
Şimdiye kadar şunu anladık,
evet, bu bir Lamborghini, bir Lamborghini gibi
heyecan veriyor ve... Bunda ciddiydim.
Off-road performansı da iyi ama Range Rover kadar
iyi sayılmaz.
Şimdi cevaplanacak bir soru daha kaldı.
Sürmesi eğlenceli mi?
Bir kar küreme aracıyla bu donmuş göl üzerinde
bir yarış pisti oluşturduk.
Planladığımız şey şu.
The Grand Tour'un yarış sürücüsü Abbie Eaton'ın kullandığı
dört çekerli Porsche 911 Turbo'yu
geçmeye çalışacağım.
Şu çatlağı gördün mü?
Daha önce fark etmemiştim.
Şunun hâline bak!
O araba daha ağır, değil mi?
Bu 2,4 ton, ben de yarım ton çekiyorum.
Sen dert etmiyor musun?
Emniyet kemeri takmadım, batacak olursa
hemen çıkabilirim.
Cidden mi?
Evet.
Düello başlamadan önce
kendi kendime birkaç alıştırma turu attım.
Vay canına!
Hadi! Dön!
Biraz yoldan çıkıyorum.
Urus'um biraz gergin.
Böyle şeyler doktora söylenir.
Evet. Şuradan kurtul.
Şimdi öteki tarafa git ve güç ver.
Evet ya.
Fare girdi, aslan çıktı.
İsveç'te öyle diyorlar.
Kendi sisimi yaratıyorum.
Bu araba karlı yamaçta Range Rover kadar yukarı
tırmanamayabilir ama bunu yapmak için
çok daha uygun.
Ama Porsche'deki Abbie'yi geçecek kadar da iyi miydi?
İşte orada!
Çan çaldı, yarış başladı.
Özel tasarım pistimizde neyin ne olduğu birazdan anlaşılacaktı.
Pekâlâ, tepesinden geçiyorum.
Şimdi düz kısımdan
"Parabolica" dediğimiz yere.
Birkaç çük kafalıyla yarıştım ama hiç çük üstünde yarışmamıştım.
Onu yakalayabilmeliyiz. Tanrı aşkına! Hadi!
Onun arabası da bendeki gibi dört çeker.
Ama onun frenleri daha iyi.
Şimdi bana 641 beygir gücü ver!
Evet ya.
Bazen biraz tereddütlü olduğunu söylemiştim.
Corsa modunda öyle değil.
Harika bu. Harika!
Virajı geniş aldı. Bir şans var mı?
Hadi!
Şimdi!
Saçma!
Hadi ama Jeremy.
Hadi!
Hadi, onu geçebilirsin!
Hadi!
Tur attıkça iri, ağır Urus, 911 Turbo'nun
arkasına yapıştı.
Tanrım!
Gerçekten mi? Hayır!
Ama sonunda yenilgiyi kabul etmem gerekti.
911'i geçemiyorum, bu iş bitti.
Ama peşinden gidebiliyorum.
Bir arazi arabası için bu oldukça şaşırtıcı.
Gerçekten öyle.
Lamborghini'nin iddiasına göre bu,
dünyanın en hızlı off-road arabası. Buna kesinlikle inanırım.
-İyiydi. -Eğlenceli bir gün olmuş.
-Bunun için para alıyorum. -İşin bu.
-İş bu. -Evet.
Bunu yapmak benim işimdi.
Uzun süre en hızlı off-road arabası olarak kalamayabilir
çünkü hem Aston Martin hem de Ferrari
-büyük SUV'ler çıkarıyor. -Evet.
-Bu yıl! -Evet. Neyse.
Bir Urus'un olduğunu insanlara söyleyebilir miydin?
Çünkü kulağa Star Trek'teki ufak bir uzaylı gibi geliyor.
Evet ama Lamborghini gibi iş görüyor.
Evet. Ama hayır.
Bu harika bir tüketici tavsiyesi.
Evet, çok açık. Çok açık.
Mesele şu ki, o filmi çektikten sonra, ki çok eğlenceliydi,
eve geldim ve biraz daha
Aventador tarzı olabileceğini düşündüm.
Biraz daha çılgınca olabilirdi.
Yani fikrini mi değiştirdin?
-Evet. -Harika!
Başbakan Clarkson zirveden dönünce "Savaş ilan ettim!" diyor.
"Ama uçakta gelirken tekrar düşündüm
"ve şimdi pek emin değilim. Fikrimi değiştirdim."
Aynen öyle yaptım.
Güzel. Hazır makul bir zihin durumundayız,
kısa bir tarih dersiyle devam etmek istiyorum.
7 Nisan 1968'de Hockenheim, Almanya'daki
Formula Two yarışında bir sürücü öldü.
Ne yazık ki sürücü ölümleri şaşırtıcı bir durum değildi
çünkü o zamanlar bu sporun tehlikesi bu boyuttaydı.
Sadece o yıl 127 yarış sürücüsü
direksiyon başında hayatını kaybetmişti.
Ama bu ölüm, motor sporları dünyasında şok etkisi yarattı
çünkü zamanının tartışmasız en büyük yarış sürücüsü
hayatını kaybetmişti.
Hâlâ daha pek çok kişi onun tüm zamanların en büyüğü olduğunu düşünüyor.
ANISINA - JIM CLARK O.B.E. DOĞUMU 4.3.36 - ÖLÜMÜ 7.4.68
Jim Clark Batı Almanya'da bir Formula Two yarışında meydana gelen kazada öldü.
Saatte 273 km'yle giderken pistten çıkan Jim Clark öldü
Herkes için büyük bir şoktu.
Hepimizi şaşırttı.
Clark kazada öldü
Ölümcül bir kaza yaşamayacak biri varsa
o da Jim Clark'tı
çünkü araba sürerken diğer sürücülerin yaptığı hataları
yapmayan biriydi.
Kaliforniya'da Clark'ın ölüm haberini veren bir radyo programcısı
dinleyicilerden saygı gösterisi olarak
farlarını yakmalarını istedi ve otoyollar aydınlandı.
Clark, dünya çapında böyle muazzam bir ses getirmiş olmayı yadırgayabilirdi
çünkü İskoçyalı bir koyun çiftçisinin oğlu olan bu mahcup, mütevazı adam
kendi becerilerini öne çıkaran biri olmamıştı hiç.
Dünya şampiyonu olmayı hiç düşünmeden bir amatör olarak başladım.
Ama hızlı bir arabayı sürmenin nasıl bir şey olduğunu merak ediyordum.
Belli bir türde arabayı, belli bir parkurda sürmek istiyordum.
50'li yılların sonunda spor araba yarışını deneyen Clark'ın
hızı ve yeteneği, Lotus patronu Colin Chapman tarafından fark edildi
ve Clark 1960 yılında onu Formula One takımına alındı.
Kısa sürede motor sporları dünyasında parladı.
Özellikle de bu arabada.
Lotus 25.
Bununla 1963'te
ilk F1 dünya şampiyonasını kazandı.
Aman Tanrım! Jim Clark'ın oturduğu yerde oturuyorum!
Bu çok heyecan verici!
Bunlar güçlü arabalar değildi.
1,5 litrelik motorla sadece 210 fren beygir gücü üretiyorlardı.
Ama yine de saatte 290 kilometreye çıkabiliyorlardı.
Bu çığır açan monokok şasi sayesinde
Lotus 25 diğer F1 arabalarına kıyasla daha sert ve hafifti.
Bu da düz yollarda hızlı olmakla kalmayıp
virajlarda çevik olmasını sağlıyordu.
1963 sezonunda Clark bu arabayla
on Grand Prix'nin yedisini kazanarak rekor kırdı.
Kazanan Jim Clark. Artık kimse ona yetişemez.
Ama 1963, daha sonra olacakların sadece bir provası niteliğindeydi.
Clark'ın dehasını daha doğru anlayabilmek için
başka bir yıla bakmalıyız.
1965'te hiçbir sürücünün o zamana dek ulaşmadığı
ve şimdiye dek aşılamayan zirvelere tırmandı.
Günümüzde bir Formula One sürücüsü yılda 21 yarışa çıkar
ve sık sık bunun fazlalığından yakınır.
1965'te Jim Clark 63 kez yarıştı.
Bu arabalardan bazıları benzer görünse de tamamen farklılar.
O böyle bir arabada Formula One'a katıldı.
Bu arabayla Britanya Formula Two
ve Fransız Formula Two şampiyonalarında yarıştı.
Bir tür Avustralya Grand Prix'si olan Tasman serisinde
bu arabayla yarıştı ve sonra bir de bu Lotus Cortina var,
onunla turing yarışlarına katıldı.
Bunlar yetmezmiş gibi
Indy 500'e de katıldı.
TASMAN SERİSİ
Önce Avustralasya'da Tasman serisi vardı.
Clark 15 yarışın 11'ini alarak tacı kaptı.
Sonra Avrupa'ya dönüp Britanya ve Fransa'daki
Formula Two şampiyonalarını kazandı.
Jim Clark baştan beri öndeydi!
Kazanan Jim Clark!
F2 yarışları arasında da Lotus Cortina'sına atlayıp
turing zaferleri biriktiriyordu.
Bir de Amerika vardı.
Indianapolis 500, yarış dünyasının en muhteşem gösterisi olarak anılır.
Amerika'nın en prestijli yarışı zorlu bir mücadele olacaktı.
Alıştığından daha büyük ortalama hızlarla, oval pistte
deneyimli Indy'cilerle yarışacaktı.
Clark, Indy-500'te yaklaşık 500 beygir gücü üreten
özel olarak geliştirilmiş bir Lotus'la yarıştı.
Ancak Dünya Formula One Şampiyonu unvanını almış olsa da
İskoçyalının öz geçmişi kibirli Indy yetkililerine sökmezdi.
Denizin öte yakasından gelen zıpçıktı yarışabilmek için önce
deneme testine tabi tutuldu.
Indy hafta sonunda
denizin öte yakasından gelen zıpçıktı ön sırayı garantiledi.
Sonra yarış başladığında
Clark, Amerika'nın en iyi oval yarışçılarına
iki dakika fark atarak kazandı.
1916'dan beri Indianapolis'te kazanan ilk Avrupalı olan Jim Clark
saatte 242 kilometreyle yeni bir rekor kırdı.
JIM CLARK 500'Ü KAZANDI
Clark'ı bu kadar iyi yapan neydi?
Her türlü araba yarışını kazanmasını sağlayan neydi?
Jimmy doğuştan yetenekli bir sürücüydü ve düşünmeden yapıyordu,
neden bu stilde kaydığını...
CEDRIC SELZER TAKIM YARIŞI MÜHENDİSİ
...o da bilmiyordu.
Sözünü ettiğimiz dönemde 200 beygir gücünde,
1,5 litrelik arabalar vardı, fazla sert kullanırsanız
hızı keserdiniz.
Biraz hız kaybedince de
telafi etmek çok zordur.
İşte Jimmy tam bu noktada arabanın momentini korumanın yolunu biliyordu.
Modern sürücülerin, arabayı Jimmy kadar hızlı kullanabileceklerini
hiç sanmıyorum.
Çünkü o çok titizdi.
Bir arabadan hız üretmek konusundaki doğa üstü becerisi yanında
Clark'ın hayati bir yeteneği daha vardı.
Pek çok yetenekli yarış sürücüsü Lotuslarda ölmüştü.
JACKIE STEWART ÜÇ KEZ F1 DÜNYA ŞAMPİYONU 1969, 1971, 1973
Çünkü Lotus çok kırılgan bir arabaydı.
Ama Jim Clark o kadar yumuşaktı ki
arabanın pes edecek bölgelerine
asla fazla baskı yapmıyordu.
Barselona'daki denemede...
DAVE SIMS LOTUS TAKIMI TEKNİSYENİ
...on tur sonra gelip şöyle dedi,
"Sol tekerde bir şey var.
"Sol tekerde bir terslik olduğunu hissediyorum."
Baktık, her şeyi kontrol ettik, her şeyi iyiydi. Şöyle dedi,
"Hayır, bir terslik var."
O gece sol arka süspansiyon parçalarını aldım
ve bir de baktım ki tekerlek yataklarından biri aşınmıştı.
İnsan bunu nasıl hisseder bilmem ama hissetmişti.
Yarıştan sonra onun ve diğer sürücülerin
arabasını söktüğünüzde
hangi parçaların Jimmy'ninkinden...
BILLY COWE LOTUS TAKIMI TEKNİSYENİ
...hangilerinin diğer arabalardan çıktığı belli olurdu
çünkü Jimmy'nin arabasının parçaları neredeyse hâlâ yepyeni olurdu.
Ama bir an bile Clark'ın ancak kusursuz bir arabayla yarış kazanan
sürücülerden olduğunu sanmayın.
Mesela bir yıl Spa'da
yarışta önde giderken şanzımanı teklemeye başladı.
Pes etti mi?
Hayır. Onun yerine yarışı tamamladı
ve yağmurun altında saatte 260 kilometre hızdan söz ediyoruz.
Bir eli direksiyonda, diğeri vites kolunu sabitliyorken hem de.
Yine de kazandı.
Neredeyse beş dakika fark attı.
1965 sezonu devam ederken
Clark, iki Formula Two şampiyonasını,
Tasman serisini ve Indy 500'ü kazanmış,
geriye tek bir yarış kalmıştı.
En büyük meydan okuma, Formula One Dünya Şampiyonluğu.
F1 yarışlarında
Clark, Lotus 25'in modifiye bir versiyonunu kullanırdı.
O araba onu iki yıl önce dünya şampiyonluğuna taşımıştı.
Ama 25 ne kadar müthiş olsa da
1965 yılında üç yıllık bir tasarım olduğu
ve güncellenmiş versiyonun sadece ufak değişiklikler içerdiği
bir gerçekti.
Jim bununla nasıl baş edecekti?
Clark, sezonun Güney Afrika'daki açılış yarışında
Jack Brabham, Graham Hill
ve geçen yılın dünya şampiyonu John Surtees gibi efsanelere karşı yarışıp
yarım dakikayla kazandı,
hem de disk kaymasından muzdaripken.
Sırada Spa ve sonra da Fransız Grand Prix'si vardı.
İkisini de kazandı.
Lotus'unun motoru eski olabilir
ama tüm rakiplerine fark atıyor.
Direksiyonun başındaki Clark'la kimse boy ölçüşemiyordu.
Jimmy deneme seansına başlar
ve çok hızlı bir tur atardı.
Geri gelip duvara otururdu,
arabayı fazla yormanın gereği yoktu.
Sonra diğerlerinin ne yaptığını izlerdi
ve çıkıp bir çırpıda kazanırdı.
Yarışa ön sırada başlamıyorsa arabada sorun çıkmış demekti.
Sırada Silverstone vardı.
Bu yarışta da her zamanki gibi
Clark herkesin önündeydi.
Ancak kapanış aşamalarında
motorunun yağ basıncı düşmeye başlamıştı
ve yer çekimi kuvvetleri altında patlama tehlikesi içindeydi.
Clark yağ basıncı düşük hâlde sürerken
Hill arkadan fırtına gibi gelip geçmeye çalışırken tur rekoru kırıyor.
Yani arabayı viraj boyunca sürmek yerine
kapattı, virajı aldı,
virajı geçince de tekrar çalıştırdı
ve turu tamamlayarak yarışı kazandı.
Nihayet F1 tayfası Nürburgring'e vardı,
o pistte Clark hiç kazanamamıştı.
Uçan İskoç için starttan önce gergin anlar.
Alman Grand Prix'sinde kazanırsa Dünya Şampiyonu olacak.
Yarışa ilk sıradan çıkan Clark nihayet Nürburgring uğursuzluğunu bozdu.
Yarışı ve dolayısıyla Formula One Dünya Şampiyonu unvanını kazandı.
Clark'ın 1965 sezonunu özetleyelim.
Katıldığı 63 yarışta
31 tanesini kazandı,
ayrıca sekiz kere daha podyuma çıktı.
Artık tüm zamanların en büyük yarış sürücüsü olarak görülüyor
ve tüm dünyada aranıyordu.
Yine de bu mahcup İskoçyalı yılın başarılarını
mütevazı bir şekilde kutladı.
JIM CLARK DÜNYA ŞAMPİYONU 1963-INDIANAPOLIS-1965
Bunun için İskoçya'ya döndü.
AFERİN JIM DÜNYA ŞAMPİYONU
Sonraki iki yıl, tam tersine, çeşitli mekanik arızalarla
kâbus gibi geçti ve tekrar şampiyon olamadı.
Ancak 1968'de Colin Chapman'ın çığır açan arabası
Lotus 49'u kullanan Clark,
yılın ilk galibiyetini Güney Afrika'da aldı
ve bir sezona daha hâkim olacak gibi görünüyordu.
Tebrikler Jim, muhteşem bir iş çıkardın.
Çok teşekkürler.
7 Nisan hafta sonunda
katılabileceği iki yarış vardı.
Biri Brands Hatch yarışı, diğeri Hockenheim'daki Formula Two yarışıydı.
Almanya'daki uğursuz yarışa katılmaya karar verdi.
7 Nisan benim için kötü bir gün.
Mutlu değildi. Hava buz gibi soğuk, nemli ve pusluydu.
Lastikleri ısıtamıyorduk.
Ne yaptıysak lastiklere sıcaklık veremiyorduk.
Jimmy bana "Bugün benden bir şey bekleme." dedi.
"Pit tahtasıyla nerede olduğumu,
"kaç tur kaldığını haber ver, yeter."
Söylediği son şey bu oldu.
Beşinci turda Clark'ın arabası
275 kilometre hızla giderken aniden pistten çıktı.
Olay yerine gittim, beni çalılıklara götürdüler,
bariyer yoktu,
asfalt ve ağaçlar vardı. Resmen.
Sonra bir patika gördüm, bir araba enkazı fark ettim ve...
Görecek bir şey yoktu.
"Motor şanzımanı nerede? Neler oluyor?" dedim.
"30 metre ötedeydi." dediler.
"Fidanların arasına girmiş, onları biçmiş."
"Sürücü nerede? Jimmy nerede?" dedim.
"Hayır." dedi.
Ve böylece, dünyanın en iyi sürücüsünü
kaybediyorsunuz.
Ne yaparsınız?
Jim Clark, o bir tanrı.
Onu ilk gördüğümde... "Tanrım, inanamıyorum."
Onunla konuşmak
huşu uyandırıyordu.
Hayat yaşamaya değer.
Bu...
Benim için çok üzücü.
Üzgünüm.
Tıbbi raporlara göre
boynu kırılan Clark hemen ölmüştü.
Sonradan kazanın sönük bir lastikten kaynaklandığı söylendi.
Öldüğünde sadece 32 yaşındaydı.
Ama kısa kariyerinde
inanılmaz başarılara imza atmıştı.
Formula One'da 73 yarıştan 25'ini kazandı ki bu, yüzde olarak
Hamilton, Vettel ve hatta Schumacher'den fazla.
33 kez ilk sıradan başladı ki bu da yüzde olarak onu
Fangio'nun hemen ardından tüm zamanların
ikinci ismi yapıyor.
Sonra Grand Slam'ler var, bu da yarışa ilk sırada başlamak,
en hızlı tur zamanını yapmak, galibiyet almak ve her turda önde olmak demek.
Schumacher'ın beş Grand Slam'i var, Senna'nın dört.
Jim Clark'ınsa sekiz.
Tarihteki diğer tüm sürücülerden fazla.
Böyle yetenekleri olan bir adamın
diğer sürücülerin saygısını kazanacağını tahmin edebilirsiniz,
haklı da çıkarsınız.
Fangio için bir kokteyl partisine davet edilmiştim, bana dedi ki,
"Bence Jimmy Clark gelmiş geçmiş en büyük yarış sürücüsüydü."
Fangio'nun bunu söylemesinden
daha büyük bir iltifat olamaz.
Beş kez dünya şampiyonu olan bu adam, İskoçyalıyı ilahlaştıran
tek Güney Amerikalı değildi.
Clark'ın Edinburgh'daki eski okulunda
başarılarının anısına hazırlanmış bir plaket var.
ANISINA JIM CLARK O.B.E. LORETTO 1949-52
1991'de dönemin dünya şampiyonu
bu okula özel bir seyahat yaparak...
OKULUNDAN SAYGI DURUŞU ADI DÜNYA ÇAPINDA YANKILANDI
...saygılarını sundu.
Senna, Clark hakkında şöyle demişti,
"Çocukluk kahramanımdı.
"En iyilerin en iyisiydi."
Senna gibi Clark da zirvedeyken öldü.
Senna gibi o da kim bilir daha kaç yarış ve şampiyona kazanabilirdi.
O bir mihenk taşıydı.
Öyleydi.
Motor yarışında yapabildiklerimin çoğunu
Jim Clark'ın sürüşüne borçluyum.
Ben sadece onu izledim.
Bir beyefendiydi.
Beyefendiydi ve çok efendiydi.
Artık bizimle olmaması çok yazık,
keşke hâlâ aramızda olsa.
Evet, müthiş bir adamdı, inanılmazdı.
Tüm bunlar müthiş.
Evet.
Gerçekten şaşırtıcı bulduğum şey, katıldığı şampiyona sayısı.
Düşünsenize, Lewis Hamilton
Formula One arabasından inerken
"Röportaj yok çünkü gidip bir turing yarışına
"katılmam gerekiyor." desin. Yapmaz.
Evet. Çok doğru. Ama Clark yaptı.
Şunu da unutmamak lazım, 1960'ların başında
Avustralya'ya uçmak için sekiz aktarma yapmak gerekiyordu.
Düz yataklar da izlenecek filmler de yoktu.
-Sadece oturuyordun. -Evet, unutmayalım,
uçaktan inip yarışıyor ve kazanıyordu.
Sonra bir uçağa daha binip Fransa'ya uçuyor,
orada bir yarış kazanıyordu.
Bu şaşırtıcı bir şey. Herkesin favori yarış sürücüsü vardır,
buradaki herkesin de vardır.
Senna, Schumacher, Villeneuve,
Romain Grosjean, Fangio.
Ama sürücünün büyüklüğünü sayılarla ölçmeye kalkarsanız
Jim Clark'ın üstün gelmesi kaçınılmaz.
İyi geceler.