Hallo en welkom bij een speciale Grand Tour-aflevering
die uit een van de leegste,
dunbevolktste landen ter wereld komt.
Mongolië.
Als we normaal op zo'n avontuur gaan,
weten we ongeveer wel
wat we gaan doen, maar deze keer niet.
Ja. Geen idee.
We zijn vertrokken vanuit de hoofdstad van Mongolië, Ulaanbaatar,
en hebben twee en een half uur lang over een terrein als dit gevlogen.
Het is best bekend.
Niet bedreigend. Maar het was helemaal leeg.
Het was alsof we over alle Britse eilanden vlogen
en geen stad, dorp,
weg, stroomkabel of groeve zagen. Zelfs geen boerderij.
Er was geen enkel bewijs,
naar wat wij vanuit het vliegtuig zagen,
dat de mens had bestaan.
Zo zou de wereld eruit hebben gezien
op de derde bladzijde van het boek Genesis.
En toen werden we hier afgezet.
We weten niet waarom. We weten niets.
Maar ongeveer een uur later...
Een helikopter.
-Daar. Kijk. -Ja.
Waarom landt hij niet?
Nee. Wat doet hij?
UITGANG
-Kijk eens. -Kijk. Wacht even.
Kijk dat eens.
Wat laat hij vallen?
Dat moeten voorzieningen zijn. Brandhout...
-Eten. -Onderdak.
-Hoeden. -Hoeden?
Ja. Het is zonnig.
Ze gaan ons geen hoeden brengen.
Hij is weg.
Hij landt niet.
Nee.
Gaan we dus niet naar huis?
James, de helikopter is weggevlogen.
We zijn alleen met drie dozen vol quiches of zo.
Laten we gaan kijken.
Wat we nodig hebben, is vervoer.
Ja. Dat zou handig zijn.
Er zitten geen auto's in.
-Past er een auto in? -Nee, hij is te dun.
Hij is maar zo breed.
Dit is het net dat...
-Ik moet... -Eerst dat.
Hallo. Dat is een koevoet.
Mooi.
Oké. Ik til hem omhoog.
Kijk eens.
Aan de kant.
Nou...
Water.
Geweldig.
Wat krijgen we nou?
Verdorie. Is dat een motor?
Dat is een motor.
Een soort TDI.
Verlichting.
-Dat is een achteras. -Dat klopt.
Een hoofdcilinder.
Mannen, de andere hoef ik niet te bekijken.
We hebben een motor, koplampen, een achteras.
Genoeg om een auto van te bouwen.
-Kom op. -Ja.
Wat... Hier?
Terwijl de andere twee de derde krat openden,
vond ik een mysterieus zakje.
Oké. Dat is duidelijk een voorruit.
-Dat bevestigt het. -Ja.
-Mannen. -Wat is het? Een Land Rover?
Wat is dat?
Ik heb een brief.
'De dichtstbijzijnde beschaving is een stad genaamd Mörön.'
Ja?
-Wat een verrassing. -Echt?
'Hij ligt honderden kilometers verderop.
'Om daar te komen, moeten jullie de onderdelen in elkaar zetten.
'Jullie hebben genoeg eten en water voor zeven dagen.'
Wat is dat?
-Dat is de stad. -Mörön.
-En dat is de start. -Wij zijn hier.
Er staat dat de schaal niet klopt.
Wat een verrassing.
Hij is getekend door E.H. Shepard. Kijk.
-'Nat en triest.' -'Diepe wanhoopsrivier.'
'Plek met veel water.'
'Veel bomen.'
'Wiebelige brug, erg grote scheur.'
Dat is niet erg nuttig.
We moeten naar het noordoosten.
Hoe ver is dat?
Geen idee. 'Honderden kilometers.'
-Maar eerst... -Wat?
We moeten van dit alles een auto maken.
Aangezien er geen handleiding was,
begonnen May en ik de onderdelen te bekijken.
Dit is het onderstel. In twee delen.
Terwijl onze technisch onbekwame collega zich nuttig maakte
door te zeuren over de kampeerspullen.
Dat is geen bed.
Het is een matras.
-Het is geen matras. -Jawel.
Als je in de winkel om een matras vraagt,
krijg je dit niet.
De motor daar is het zwaarst.
We nemen alles mee daarheen. Anders moet
-de motor hierheen. -Goed idee.
Dat is er misschien één.
-Jeremy doet een spook na. -Ik doe of ik bang ben.
Om een spook te zijn, moet je dood zijn.
Goed gedaan.
We moeten eerst alles uitspreiden.
De parachute kan een stoflaken zijn.
-Leg alles op een parachute. -Goed idee.
Als we die neerleggen, kan hij de vloer van de werkplaats zijn.
-Als er een noodgeval is... -Nee.
-Hé, Hammond? -Ja?
Het is een Land Rover-motor.
-Echt? -Hé, Hammond.
Hé, Hammond.
Ga iets nuttigs doen. Pak iets uit.
Hé, Hammond. Hammond?
Terwijl mijn collega's rommelden met dingen die ik niet begreep...
Er staat: 'Middengedeelte onderstel.'
...vond ik iets wat ik wel begreep.
Hallo.
RANTSOENEN
Dat verwachtte ik niet.
Maar we hadden een probleem.
-Kunnen jullie dat even neerleggen? -Ja.
-Hier zitten rantsoenen in. -Ja.
Sorry, maar ik zou zweren...
VEGETARISCH
O, god.
Waarom zou Wilman dat doen?
Omdat hij gemeen is. Waarom zou hij een auto in stukjes sturen?
Die auto maakt me niet uit. Hij, jullie twee
kunnen dat best goed.
Dit daarentegen is een ramp.
-Hoeveel heb je er gevonden? -Eén.
Waarom bemoei je je niet met het eten?
-Goed idee. -Ga alles verzamelen.
-Kijk wat we hebben. -Juist.
Ik ben de voedsel- en drankmanager van dit project.
-Dat zou je kunnen zeggen. -Prima.
Zoals Robert De Niro in Casino.
Op elke manier.
Hij was voedsel- en drankmanager van het casino.
Ik ben voedsel- en drankmanager van ons kleine project.
Vanaf nu noemen we je Robert.
Ga alle etenswaren verzamelen...
-Ga, Robert. -Mijn tweede naam.
-Mr De Niro. -Mr De Niro. Dat is geweldig.
Terwijl de boze baviaan het eten en drinken ging uitzoeken,
gingen James en ik verder met uitpakken.
Wacht even. Daar zitten de pedalen aan.
ACHTERAS
-Ja. -Dat is de scheidingswand.
Uiteindelijk lag de gigantische Airfix-set uitgespreid.
Daar gaan we hem bouwen. Dit is de werkplaats.
Er zijn honderden onderdelen.
Zonder de sluitingen.
Ondertussen was ik, in de luwte van een berg, ook druk geweest.
Ik heb het kampeerterrein gebouwd. Hier twee tenten voor de snurkers.
Daar één voor mij, zodat ik ze niet kan horen.
Dit is het toilet en nu ga ik aan de lunch beginnen.
Waarvoor ik vuur moest maken.
Ja.
Alsjeblieft.
Versnellingsbak eraf.
-Ja. -Op de thuisbasis ging het goed.
Goed zo.
Hoewel James erg irritant was.
Wacht. We moeten kijken waar...
We hebben geen moeren en sluitingen.
Laten we het doen. Hang hem op één lijn.
Oké. Dat is best goed.
-Omhoog. -Duw naar voren.
-Ja. -Goed zo.
-James. -Eenentwintig.
Ik heb een metalen piemel.
Maar kapitein OCD had geen zin in mijn piemelgrapjes.
Waar is hij heen, verdorie?
Daarom leg je ze op dezelfde plek terug.
Waar heb je net die 19 neergelegd?
-Lieve hemel... -Pal.
Pak gewoon een moersleutel.
Zonder enige hulp van de aansteker van de cameraman
was het me gelukt.
Ik heb vuur gemaakt.
Juist.
Eens kijken.
Dit zijn legerrantsoenen. O, god.
Daar heb ik mijn mes doorheen gestoken.
Er zal water in komen, wat het een beetje verpest.
Mix van tropisch fruit en noten. Fijn.
Ik ontken dat dit er ooit in heeft gezeten.
Omhoog.
Dat gaat omhoog. De as gaat eronder. Dat verlaag je daarop...
Klaar is Kees.
-Leg hem recht. -Ja.
-Kijk eens aan. -Het stootkussen zit erop.
Na vele uren hard werk waren we ver gekomen.
-Hij staat op zijn eigen wielen. -Rollend onderstel.
Kijk eens.
Dus waren we uitgehongerd toen Mr De Niro terugkwam.
-Heren. -Hallo.
-Jullie lunch. -Dat werd tijd.
-Sorry, het is wat laat. -Het is haast avondeten.
Die zijn van jou en mij. Ze waren hetzelfde, maar...
Wat is dit? Het lijkt wel kattenkots.
Daar moet het op lijken. Dat is het.
Misschien was de zak kapot.
Daar heb ik jammer genoeg aan gelikt, dus die is van mij.
Het is ijskoud. Wat heb je al die tijd gedaan?
-Dat kan ik jullie wel vragen. -Wat?
Ik heb een stad, een riool en een restaurant gebouwd.
Ik heb gekookt en jullie je eten gebracht.
-Dat koud is. -Maar jullie
hebben wielen gemonteerd. Jullie hebben niks gedaan.
We hebben een rollend onderstel.
Hoe denk je dat we dat hebben gedaan?
Wat denk je van de assen?
-Start hem maar. -Die kun je niet tillen.
Hij werkt nog niet.
We hadden verder kunnen zijn
als we het gereedschap niet netjes hadden neergelegd.
-Dat heb ik niet... -Jawel.
-Ik zei iets... -We hadden meer...
...over de sluitingen. Anders legt Hammond
-daar de verkeerde neer. -Een zak moeren.
-Jullie praten door elkaar heen.
-Kan het een voor een? -Lieve hemel...
De ene die je wilde, lag hier in het stof.
Ik neem een beslissing.
Hammond heeft de leiding over het bouwen.
Wat?
Je kunt hem niet de leider maken.
Die positie heb je niet. We moeten stemmen.
Ik weet niet hoe ik een auto moet bouwen. Ik lig eruit. Oké?
May, jij weet hoe je een auto bouwt, maar dat duurt zes maanden.
Jij ligt eruit. Hammond weet ongeveer hoe het moet,
maar hij is snel. Dus is hij de leider.
Hij moet jou sneller laten zijn.
Oké. Ik doe alleen wat Hammond zegt.
Oké. Mooi.
Ik wil niet voor mijn beurt praten,
maar moet ik dat niet doen
met een verlengde steeksleutel, sir?
-Noem me geen 'sir' en ja. -Gewoon James.
Hij weet niet wat hij doet.
Willen jullie een biertje? Krijgt dat jullie rustig?
-Ja. -O, ja.
Als voedsel- en drankmanager zal ik die halen.
Ik wil een biertje, Robert.
Juist, we maken...
Nu er bier beloofd was, was de vrede teruggekeerd.
-Dit zou moeten passen. -Ja.
We hebben dus twee of drie verschillende lengtes.
Verplaats die maar. Naar voren.
Wacht. Naar voren. Wat...
Wacht. Daar zit een kabel.
Dat is de axiale ventilator.
Verplaats hem en ga door.
-Wat zoek je? -Wat doe je?
Ik heb overal gezocht. Ze hebben geen bier gestuurd.
Of gin of wijn of andere alcohol.
-Serieus? Of is het een grapje? -Ja.
Nee, dat is serieus.
Is er echt niets?
Geen bier of alcohol.
Het duurt nog zeven dagen.
Het duurt zeven...
En het is 18.00 uur.
Hoelang duurt het voordat dit af is?
Het is nu 18.05 uur.
We zijn vannacht niet klaar. Of wel?
We zijn vannacht niet klaar.
Aangespoord door de rampzalige alcoholsituatie...
Scheidingswandondersteuning.
...deden Hammond en ik ons best.
Toen we moe en hongerig waren, gingen we naar het kamp
voor meer catering van Mr De Niro.
Wat willen jullie als avondeten?
Wat heb je?
Er is warme chocolademelk, normale smaak.
-Als avondeten? -Nou...
Koekjes, fruit.
Nogmaals. Als avondeten?
Ik heb dit niet geleverd.
Hier zijn wat curry-dingen. Willen jullie die?
-Ik hou niet van curry. -Jawel.
Niet echt.
Je doet gewoon moeilijk.
Je bent chagrijnig omdat je niet dronken bent.
Ik weet niet of je het zo kookt.
Nee. Je moet het in kokend water houden.
Waarom heb je geen pan over het vuur gehangen?
Daar stop je wat water in...
Wie heeft het vuur gemaakt? Jij.
Waarom heb je niets gemaakt waar de pan aan kan hangen?
Waarvan? Bergen?
O, god.
-Het is nog koud. -Prima.
Het avondeten was niet alleen koud en vreselijk, maar het was ook saai.
Waar praten mensen over als ze niet drinken?
Geen idee.
Goed punt.
Ik denk Brexit.
We werken al jaren samen,
maar nog nooit wist ik niet wat ik moest zeggen.
Dat komt deels omdat we nooit weten
wat we daarvoor zeiden, dus doen we het weer.
Dat is een factor.
We herhalen elke avond...
-Ja. -...wat we daarvoor zeiden...
-Ik denk het. -Dat kan.
Omdat we niks hadden gedronken,
leken we de volgende ochtend tien jaar jonger.
Klaar?
Hou hem eens stil.
Hammond en May gingen aan het werk.
-Deze maakt de luifel. -Dat is hem.
Ik verscheen later met een lekker waterontbijt.
Wat jullie gebouwd hebben,
heeft een centrale bestuurdersplek.
-Dat klopt. -Ja.
-Een middenmotor. -Ja.
-Het is een McLaren F1. -Een McLaren.
Maar met vierwielaandrijving, dus het is meer een Lamborghini.
Als de carrosserie erop zit...
Dat is een goed punt. Er is geen carrosserie.
Nee. Het plan is dat we de carrosserie van het hout
van de kratten maken. Meer hebben we niet.
-Een carrosserie van kratten? -Meer hebben we niet.
-Ja, -Rood, wit en blauw.
Zeg geen rood en wit. Dat doet me aan wijn denken.
Rood, wit... Roze is wijn.
Drank is doorzichtig. Het is gin.
Het is goed voor je. Het is gezond.
-Een natuurlijk product. -Het heeft jou veel goeds gedaan.
James en Richard gingen toen aan de slag met de olie.
Ja.
En aangezien je er niets voor hoefde te kunnen,
mocht ik helpen met de carrosserie.
Ik heb een deur gemaakt.
Ja, dat is een deur. Briljant.
Ik ben een deurmaker.
Terwijl hij er nog één maakte...
Pomp vier of vijf keer en hou dan je voet erop.
Geen bubbels, mooi.
...werkten Richard en ik aan de remmen, de lichten en het dak.
We moeten het verzamelen
en vastmaken aan de hoeken.
Dat houdt de zon buiten.
Het plan was vroeg in de avond te gaan rijden.
Maar aan het einde van de dag was de situatie niet goed.
Moeten al die snoeren verbonden worden?
Ja.
We hebben nog geen achterlichten. Er zijn heel veel snoeren.
Maar dat gaat vanavond echt niet lukken.
-Nee. -Nee.
Nogmaals.
Phil, in die brief van Mr Wilman stond
dat Mörön honderden kilometers verderop lag.
Hoeveel honderd? Serieus?
We hebben geen idee.
Kan het 800 zijn?
Ja. Ik denk meer.
-Meer? -Wat?
En hoeveel kilometers rijden we op verharde wegen?
-Geen. Helemaal niet. -Geen.
-Zijn er geen wegen? -Nee.
Jullie hebben een offroad-auto.
Ja. Maar we hebben maar eten voor vijf dagen.
Ja.
Als we morgen kunnen vertrekken.
We moeten zeker 160 km per dag rijden.
-Ja. -Offroad, daarin.
-Ja. -Anders verhongeren we.
Als het 800 km is. Wat als het bijna 1000 km is?
-Dan meer. -We weten het niet.
We wisten wel dat we weer een nacht
in Mr De Niro's hotel zouden verblijven
en we meer rantsoenen zouden gebruiken.
Dat is de hoofdzekering van de accu.
Ja.
De volgende ochtend stonden we om 5.00 uur op om het af te maken.
Daar zit technisch spul in.
Nadat we twee achterbakken hadden gebouwd voor de rantsoenen...
Niets wordt verspild. We nemen alles mee.
...was onze auto eindelijk af.
En omdat we echt niet mochten crashen,
besloten Jeremy en ik in het geheim dat Hammond nooit mocht rijden.
Juist. Dit is het.
Daar gaan we.
Ja.
-Mijn god, hij werkt. -Mooi. Juist.
James, dit is belangrijk.
Als je in Mongolië aan een reis begint, moet je naar rechts.
-Wat? -Is dat zo?
-Ja. Dat is zo. -Echt?
Ja. Dat is echt waar.
Waar je ook heen gaat?
Altijd. Als je aan een reis begint, ga je rechts.
-Daar gaan we. -Wil je gaan?
Dit is het.
-Ik ga de weg op. -Rechts, James.
-Wacht. -Wat?
-Rechts. -Dat is rechts.
-Wacht.
James. Je gaat naar links.
Wacht, de wielen zijn te...
Draaien. Nu naar links. En ga.
Het stuur zit verkeerd. Hoe hebben we dat gedaan?
-Hoe bedoel je? -Ik draai naar links...
Niet. Je gaat rechtdoor...
Draai de andere kant op.
Oké, dat doe ik. Ik draai naar rechts
en hij gaat naar links.
-Ik moet dus... -Wacht.
Wat hebben jullie de afgelopen dagen gedaan?
De hydraulische leidingen zitten verkeerd om voor het sturen.
Toen dit kleine probleem was opgelost, gingen we weer.
Hij werkt. Daar gaan we.
Onze auto is geweldig.
Hij rijdt goed.
-Niet slecht, hè? -Het is echt briljant.
Kunnen we de remmen een beetje testen?
Oké. Daar gaan we.
-Goed? -Kom op.
Ze zijn best goed.
Degene die ze heeft ontlucht, heeft het goed gedaan.
Dat was jij, hè?
Nee. Ik heb de deuren gemaakt.
En de nummerborden.
We wisten niet hoe ver Mörön was
en ook niet hoe we er moesten komen.
Maar Mr Wilmans stomme kaart
zei dat we eerst naar de zanderige kuil moesten.
ZANDERIGE KUIL START (UITHOEK)
-Zie je tussen die twee... -Ja.
Bergvallei. Recht op het dal af.
Terwijl we door hobbelden, werd het al snel duidelijk
dat, als Jeremy vragen over Mongolië had moeten beantwoorden
bij Lotto Weekend Miljonairs, hij wellicht iets goed had gehad.
-Schapen. -Schaapjes.
Weet je hoe ze schapen vermoorden in Mongolië?
-Nee. -Nee.
Wil je het weten? Je deur is open.
Ja.
-Ze maken een opening in de nek. -Ja.
Daar stoppen ze hun hand in.
Ze pakken de aorta en daar knijpen ze in tot het dier sterft.
Blijkbaar voelen schapen zich dan slaperig.
-Slaperig? -Ik weet het niet,
maar als iemand zijn hand in mijn nek stak
en in mijn hart kneep, zou ik me ook slaperig voelen.
-Nee. -Nee.
Kijk. Koeien of jakken.
Wist je, Hammond,
dat je wodka kunt maken van jakmelk?
Hoe melk ik een jak?
Uiteindelijk klommen we uit het dal.
Hoe snel denk je dat we gaan?
Geen idee.
Dertig km per uur. Deze oude motor
liep vast door de turbo als hij offroad ging, toch?
Mensen klaagden toen ze hem in de Defender stopten.
Zijn ze dus niet heel krachtig?
Nee, maar ze gaan lang mee. Het zijn taaie motoren.
Wacht even.
-Wow. -Mijn god.
Kijk eens.
Dat is het zanderige deel.
Dat is enorm.
Het was maar een los stuk van de Gobiwoestijn.
ZANDERIGE KUIL
Desondanks was het de eerste echte test
voor onze snel zelfgemaakte auto.
Er is een rivier.
-Dit zou... -Ik zie het.
Wil je bij dat paard oversteken?
Dat paard is aan het plassen.
Maar er komt melk uit. Hoe komt dat?
Nee, het is plas.
Je kunt. Oké, omhoog.
Kijk eens aan.
Toen we de rand van het zand hadden bereikt,
moesten we ons erop voorbereiden.
Wacht even. Ik pak mijn kompas.
Dat hebben we hier nodig.
Moet de N omhoog?
Dan zoek je het noordoosten.
-Het is... -Die kant op?
Ja.
De auto had lage versnellingen, maar omdat de motor zwak was,
stapten Hammond en ik uit om hem lichter te maken
en gingen we te voet de eerste duin op.
Hammond. Bier.
Maar het was de moeite zeker waard.
O, hemel...
Dat is prachtig.
-Dat verwachtte ik niet. -Het is net Lost World.
Terwijl wij van het uitzicht genoten,
begon 's werelds beste offroad-coureur aan de klim.
Verdorie.
Het zou zonde zijn als hij dit mist door zijn onkunde.
-Ja, want... -Want de auto werkt.
Daar ligt het niet aan. Wel aan hem.
Hammond zocht een route voor James,
waardoor ik kon nadenken over de pracht van de omgeving.
Ze noemen dit het donkere hart van Azië.
Misschien komt hier daarom niemand.
Maar kijk eens.
En Dzjengis Khan creëerde binnen 20 jaar
het grootste rijk ter wereld.
Waarom? Het was hier niet te klein.
Ik wil niet echt naar een stad.
Lieve hemel.
Zei de cameraman.
We zijn goed in wildlifefotografie.
'Lieve hemel.'
We komen eraan.
Met hulp van Hammond kwam James eindelijk de duin op.
Ja, kom op.
Ga door. Blijf bewegen. Let op die kuil.
O, ja.
Daarna werd het alleen maar moeilijker.
Kom op.
-Dat bedoelde ik. -Ja, oké.
Juist. Graaf maar.
Ja.
Probeer die kant eens.
James, naar achteren.
Niet weer.
Ik ga.
Ja.
Dat heeft gewerkt.
Uiteindelijk bereikten we na veel graven en zigzaggen
wat steviger zand.
Nu maken we echt vaart.
-O, ja. -Rechtdoor.
Groen.
Ja, daar.
-Dat is onze redding. -Groen.
Hobbelig.
Wacht. Stop. Ik zie een probleem.
Juist. Tussen ons en onze zoektocht staat...
-Een afgrond. -Een klif.
Het kan wel, James.
-Echt? Ja. Het kan wel. -Ja, dit kun je.
-Mooi. -Het is bijna gelijk.
Ja, dat lukt wel. Ga maar.
Jullie zijn grappige mannen. Jullie zijn erg grappig.
Toen we uit het zand waren,
stopten we om het te vieren.
Kijk aan, de eerste succesvolle oversteek
van de machtige Gobiwoestijn, of een deel ervan, in die auto.
Nee, wacht even.
Wat?
Wat mij nogal stoort... Zie je die rivier daar?
Ja.
Die staken we over om in de Gobiwoestijn te komen.
Wij zijn nu 300 m verwijderd van het beekje
waar we de woestijn in gingen.
James, ik heb slecht nieuws.
We zitten nog onder de Gobiwoestijn.
In plaats van er weer doorheen te rijden,
besloten we er dapper omheen te rijden.
Juist. Laten we vergeten dat we een grote fout hebben gemaakt
waardoor we terug bij af waren en gewoon om de...
-Gaan we oostwaarts, Hammond? -Ja.
Zou dit een weg zijn in Mongolië?
-Ik denk het wel. -Vast wel.
Weet je hoeveel verharde wegen er in dit land zijn?
-Eén? -Twee.
Echt niet.
Buiten de steden zijn er maar twee verharde wegen.
Hobbelig.
-James. -Hobbels.
-Nee. -Het is niet...
Ik ben bang dat ik aambeien krijg door deze stoelen.
Het is echt een mogelijkheid.
Krijg je aambeien van harde stoelen?
Ja, van stuiteren.
Maar er is een Mongools middel.
Dood een wolf,
verwijder zijn anus en rasp die over je eten.
-Ik denk niet... -Echt?
Echt waar. Omdat ze denken dat wolven geen aambeien krijgen.
Omdat wolven nooit zeggen: 'O, mijn aambeien'?
'O, mijn uitstulping.'
Hobbel.
Terwijl Jeremy ons bleef verbazen met interessante feiten over Mongolië...
Een van Dzjengis Khans mannen kon galopperend een pijl schieten
door het hoofd van een marmot op 75 meter afstand.
...begon het donker te worden.
Maar omdat we niet ver waren gekomen, moesten we doorgaan.
De temperatuur daalt enorm.
Waar is de verwarming?
Ja. Die is er niet.
Kom op. Er moet...
Bedank Mr Wilman daar maar voor.
Hobbel.
Al snel konden we niet zien waar we heen gingen.
-Klaar voor de lichten? -Ja, doet dit ding...
Daar gaan we. De lichten.
-Ja. -Daar zijn ze.
-Wacht. -We zijn afgeslagen.
-Probleem.
Geen paniek.
Geen paniek. Handrem, graag, Mr Hammond.
-De elektronica doet het niet. -Nutteloos.
We deden de lichten aan...
Misschien een doorgebrande zekering.
De hoofdzekering was doorgebrand, dus vervingen we die
en gingen we zonder daklichten
door met onze duik in de koude, onbekende wereld.
-Laten we zingen. -Nee.
Omdat we zo graag verder wilden komen, zetten we pas om 1.00 uur de tent op.
En na nog een koude nacht vol ijskoude ellende
vroegen we ons af of we onze auto comfortabeler konden maken.
-Ben je stijf? -O, god. Ja.
Mijn nek, rug en benen. Alles.
Ik denk dat we extra lendensteunen gaan maken
met onze opgerolde matrassen.
En ik stel voor dat we een stuk
van dit overgebleven schuim gebruiken voor het kontgedeelte.
Ik heb vannacht iets bedacht.
-Ja? -We moeten onze auto een naam geven.
Ik heb nagedacht en ik kwam op 'Dzjengis Car'.
-Dat is best goed. -Niet slecht, hè?
Het enige probleem is dat Dzjengis een grote moordenaar was.
-Dat klopt. -Hij moordde wel.
Hij vermoordde 34 miljoen mensen.
Laten we dat dan niet doen.
Er is nog een probleem.
-Best verkrachterig. -Hij was erg verkrachterig.
De verkrachterigste man ooit.
Dat klopt.
Wist je... En dit verzin ik niet.
Eén op de 200 mensen die nu leven,
is een nakomeling van Dzjengis Khan
of van zijn nakomelingen.
Hoe had hij dan tijd om oorlog te voeren?
Hij moet vol sperma gezeten hebben.
Terwijl de aanpassingen werden gemaakt, verzon ik een goede naam.
John.
John is een goede, stevige naam. Hij is eerlijk en echt.
-Betrouwbare mensen heten John. -Ja.
John Lewis.
-Een betrouwbare winkel. -Ja.
Ja, precies, omdat hij John heet.
Toen de aanpassingen waren gemaakt en John gedoopt was,
gingen we op weg naar ons volgende routepunt.
Het Waterige Gedeelte.
TWEELINGMEREN WATERIG GEDEELTE
Maar Hammond was niet blij.
Waarom rijd jij?
Jij reed gisteren.
Echt niet.
-Jij reed wel gisteren. -Niet.
Hij herinnert zich niks meer.
Je geheugen, Hammond, wordt vreselijk.
Ik reed niet. Ik heb nog steeds niet gereden.
Om Hammond af te leiden,
vertelde ik nog meer speciale Mongoolse feitjes.
In de 13e eeuw kon Dzjengis Khan
berichten versturen
die binnen vier dagen de andere kant van zijn rijk bereikten.
Eén ruiter kon 400 km per dag rijden.
-Wisselden ze van paard? -Eén ruiter.
Hij reed 40 km zo hard als hij kon.
Als je 1,5 km van een paardenstation was,
blies je op je hoorn. Dan stond er een paard klaar.
Daar sprong je dan op zonder... Van het ene paard
op het andere paard en dan ging je door.
Hij reed dan 400 km per dag.
Hoeveel paarden had hij?
-In het hele rijk? -Ja.
Dertig miljoen.
Om te zorgen dat Hammonds kleine brein niet aan rijden dacht,
mocht hij de navigatie doen. Vreemd genoeg ging dat erg goed.
HEEL VEEL NIETS NR. 1 WOESTIJNACHTIG
We hebben deze twee bergketens.
Als we naar links gaan, is het waterige gedeelte daar.
En raad eens? Hij had gelijk.
WATERIG GEDEELTE
Het bleek een rivier te zijn die we over moesten steken.
Daar kun je er niet uit.
Daar kun je eruit.
Ik kies mijn route zorgvuldig uit.
Je hebt geen lage versnelling nodig, alleen een nauwkeurig persoon.
-Dat ging mis. -Jeetje.
Waarom doe je ons dat aan?
De rest van de dag wordt vreselijk, sukkel.
Om te zorgen dat dat niet zo was, bouwden we een vuur,
droogden we onze overhemden
en gingen we de wijde leegheid weer in.
Na een tijdje voelde ik weer een Mongolië-feit aankomen.
Het is net zo groot als Spanje, Frankrijk, Duitsland, Tsjechië,
-Italië, Rome en Ierland bij elkaar. -Bij elkaar.
-De grootte van... -Het is leeg.
Drie miljoen mensen in een gebied zo groot als West-Europa.
-Ja. Verbluffend. -Ja.
Terwijl de zon ons opwarmde, gingen we door
en zochten we de Tweelingmeren.
TWEELINGMEREN WATERIG GEDEELTE
Totdat navigator Hammond voorstelde
dat we een heuvel beklommen om te zien waar we waren.
Hier lijkt het veel steiler
dan dat het daar leek.
Het is een heuveltje.
Maar al snel...
De as stuitert.
-Hij stuitert erg. -Ja, nogal erg.
Juist. Stop.
Dat heb ik gedaan.
-Wij moeten uitstappen. -Hoezo?
Ik heb dit eerder gedaan
en dit is echt te steil.
Oké.
-Het lukt. -Dat is beter.
-Ja. -Kom op, John.
-Wauw. -Kom op.
Hij springt als een konijn de heuvel op.
Dat is een bijzonder gezicht.
Wat ben je een machine, John.
Mooi.
-Ja. -Dat is fantastisch.
John, de bergbeklimmer,
heeft zijn eigen rem eraf geschud, maar hij heeft het gered.
Dat is de eerste auto die een heuvel op stuitert.
Dankzij Johns ongelooflijke prestatie
konden we zien waar we waren.
Goed zo, Hammond. Geen meren.
Dat weten we nu.
Het is dus niet hier, maar elders.
-Dat klopt. -Precies.
Nee, dat klopt.
Precies. Het is hier.
Nu weten we waar we zijn, in verhouding tot dat.
TWEELINGMEREN
Nu we de Tweelingmeren hadden gevonden, konden we het volgende deel plannen.
Wat Bomen zijn noordoostelijk.
Het Hobbelige Weiland ligt erachter. Het is zeker noordoostelijk.
HOBBELIG WEILAND TWEELINGMEREN - WAT BOMEN
Na een fijn ritje rond de Meren en langs Wat Bomen
kwamen we uiteindelijk bij het Hobbelige Weiland,
wat niet zo slecht klonk. Maar...
Jezus.
Lieve hemel.
Echt hobbelig.
Lieve hemel.
Ik zie niet hoelang dit nog duurt,
maar het lijkt eeuwig.
-Er komt een plat stukje. Plat. -Ja.
Heren, geniet van dit moment.
Ik ben bang dat het voorbij is.
-O, god. -Dat was enorm.
Lieve hemel.
-Dit duurt al 35 minuten. -Ja.
-Laat het ophouden. -God.
-Daar is het einde. -Ja, nog 275 meter.
Mijn bekken ligt uit de kom, als dat kan.
Het is net teruggezet.
O, god...
Het is 800 km. We hebben er 150 gereden.
-Zelfs als we er 150 hebben gereden. -Ja.
Wat waarschijnlijk klopt.
Denk er niet over na.
Nog 650 km zonder slaap en drank
en met allemaal hobbels.
Mijn hemel.
Waarom noem je dat een weiland? Dat is geen weiland.
Het is uitgevonden door Dzjengis Khan voor iedereen die hij haatte.
'Of mijn soldaat stopt zijn hand in je anus
'en trekt je hart eruit, of je moet daaroverheen rijden.'
Liever de soldaat.
Het is echt 'liever de soldaat'.
Aan het begin van de avond maakte iets anders ons oncomfortabel.
Ik ben bevroren.
Wat?
Ik heb het erg koud. De wind komt van die kant.
Ik rijd sneller dan jij gisteren.
Ik heb gisteren niet gereden.
Wat is er mis met hem?
Na wie weet hoeveel kilometers kwamen we bij het volgende punt.
Wow, daar is het. Dat is de Enge Tipi.
ENGE TIPI
Wat is het? Het moet ergens voor zijn.
Het moet iets betekenen.
Het irritante is dat we het normaal op zouden zoeken
en dan vertellen we met wijze gezichten
aan de kijker wat dit is.
Wat we nu moeten zeggen, is: 'We hebben geen bereik.
'Jij wel. Zoek het op. Tipi, Mongolië.'
Jij moet het opzoeken
en stel je dan voor dat wij die informatie
-met wijze gezichten delen. -Ik doe het wel.
Alleen de woorden nog.
James, dat is fascinerend. Bedankt dat je me hierover vertelt.
-Wat? -Kijk eens.
Dat lijkt op bot en touw.
-Dat is echt gereedschap. -Ik weet het.
Een Mongoolse boog.
Wil jij hem of mag ik hem hebben?
-Ik heb hem gevonden. -Ik vroeg het alleen.
We weten niet wat dit is.
Nee. Gaan we hier kamperen?
Het is nog licht. Zullen we doorgaan?
We kunnen doorgaan. Het is pas 19.30 uur.
Wat doen we als we hier kamperen?
De tent staat om 20.00 uur en het vuur is tien minuten later klaar.
Wat doen we dan om 20.10 uur?
Normaal zouden we stevig drinken en dat in de fik steken.
-Ja. -Maar dat kan niet.
Nee, maar ik kan het niet weerstaan.
Ik ga... Laten we hier ver vandaan gaan.
-We verlaten de Enge Tipi. -Ja.
En op een mooie avond deden we dat ook tot uiteindelijk...
Jeremy, je rijdt al 12 uur lang.
-Ja. -En je doet het prima.
-Je bent vast moe. -Daar gaan we.
Luister, waarom zal ik niet...
-Ja, toe maar. -Echt?
Ja, ik kan hier niet meer naar luisteren. Snel.
Echt? Graag. Briljant. Bedankt.
-Echt? -Hij houdt zijn mond niet.
-'Mag ik rijden?' -Het is eerlijk.
'Mag ik rijden? Nee, ik wil rijden.
-'Ik heb hem gebouwd.' -Bedankt.
De één zit bij James...
-O, ja. -Een ogenblik. Stop.
Wat?
Ik bedenk me iets. Wacht. Dit is de perfecte plek.
-Ja. -Waarom kamperen we hier niet?
-Dat is een goede kampeerplek. -Wat?
-Het uitzicht. -Kijk het uitzicht.
Zelfs jij moet toegeven dat het een perfecte plek is.
Zet hem af, Hammond. We zetten het kamp op.
Toen dat besloten was, maakten Hammond en ik vuur
en wachtten we tot de voedsel- en drankmanager klaar was.
Ik liet je niet stoppen met rijden.
-Jawel. -Hoe?
Door hier te willen kamperen.
Kom op, je moet toegeven dat dit...
Zelfs jij kunt hier nergens over klagen
-en jij houdt van kamperen. -Ja, het is mooi.
-Het is perfect. -Daar is het ook mooi.
-Mannen. -Ik kan... Wat?
Hebben jullie de rantsoenen voor vandaag en morgen gezien?
Nee, daar ben jij van.
Ik heb ze vanochtend in die doos gestopt.
Ze zijn weg. We hebben alleen avond zes.
We hebben avond zes
en pakketten om brood te maken, wat bloem en rijst is.
Wacht even. Waar lagen de rantsoenen?
Ik dacht dat ze in die doos lagen.
Daar bewaar ik ze steeds.
-De rechter. -Ja.
Het deksel stuiterde toen je dat Pac-Man-ding deed.
Ze zijn er vast uit gevallen.
Dat is heel erg.
We hebben rantsoen zes, voor de avond van overmorgen.
We hebben tomaten- en pastasalade,
Thaise kippensoep, tomaten- en pastasalade.
Nee, excuseer me. Het is oké.
Relax, we hebben twee zakjes oploskoffie
en een zakje koffiemelk.
Sorry. Ik geloof het niet.
Ik heb overal gezocht...
Lagen ze in zulke dozen?
Ja, precies zulke dozen.
Heb je ze daarachter vastgemaakt?
-Ze zaten in dozen. -Ik heb de ladder verwijderd.
Lagen ze hierop? Want dit is eraf gevallen.
-Alles. -Ik heb het daar niet in gestopt.
Lieve hemel. Weet je zeker...
Honderd procent zeker. Ik heb overal gekeken.
Als we slim waren, hadden we... Voor hoeveel avonden is het?
Hij denkt nog drie nachten en we hebben drie zakjes.
We krijgen dus elk een derde zakje.
-Ja. -En elk zakje bevat...
Wat? Zesduizend calorieën.
Ze zijn hoog in voedingswaarde
omdat ze voor soldaten zijn. Kunnen we delen?
Er duikt wel iets op. We vergeten dit gewoon
en eten alles. Dat is mijn filosofie.
De volgende ochtend, na weer een sobere en slapeloze nacht,
werd het duidelijk dat het gebrek aan alcohol een vreemd effect had
op een van mijn collega's.
Wat doe je?
Ik heb een idee. Het regent, toch? We hebben ruitenwissers nodig.
Die hebben we daarop niet. Ik ga er één bouwen.
Ik heb dit rubber. Dat stop ik tussen twee stukken hout.
En dan een groot stuk hout erachter.
Wat touw erom en dat kunnen we bedienen als ruitenwisser.
Wat is die herrie?
Iemand heeft Richard Hammond ontvoerd en hem vervangen
door een Richard Hammond-dubbelganger die vroeg opstond, zelf een idee had
en het zelf uitvoert. Het is een ruitenwisser.
Je hebt gisteravond mijn boek over Mongolië geleend.
Het is een goed boek. Ik ben bij het bezoek van die monniken.
Als ze er voor het eerst zijn en Mongoolse cultuur ervaren
waar toen niemand nog van wist.
Ik moet hiermee doorgaan. Ik ben bijna klaar.
Het probleem met de nieuwe, dynamische Richard Hammond
is dat hij zijn geheugen terugkrijgt. De nuchtere Richard Hammond.
Ik snap wat je bedoelt.
Voor de duidelijkheid, wanneer reed hij?
-Eergisteren? -Eergisteren.
-Oké. -Gisteravond ook.
Ja. Oké, mooi. Het is dus mijn beurt.
Het is jouw beurt.
Heeft hij echt een ruitenwisser?
Ja. Het klinkt alsof hij werkt.
Goed. We nemen hem weer mee.
Toen vertrokken we en precies 17 seconden later
ging het weer over het voornaamste probleem.
Ik heb vannacht over een glas wijn gedroomd.
-Droom je nu over wijn? -Ik weet het. Het was een Sancerre.
Het had in het begin een fantastische, zure smaak
en een paar seconden later
voelde ik die warmte in mijn mond. Fantastisch.
Toen ik wakker werd, moest ik bijna huilen.
Weet je hoe we deze auto moeten noemen, in plaats van John?
-Wat? -'Rehab.'
Al snel werd de regen een stortvloed.
Dus was het tijd om professor Hammonds uitvinding te gebruiken.
-Wat is dat? -Dat is een ruitenwisser.
Naar mij, naar jou.
Naar mij.
Hammond, we moeten eerlijk zijn.
-Het werkt niet. -Naar mij.
Naar jou.
Naar mij.
Het werkt niet.
Nu regent het best hard.
Wat gebeurt er boven me? Kijk. Het is...
-Boven je? -O, kijk.
O, jeetje.
Dames en heren, ik ben bang dat James in zijn broek heeft geplast.
-Daar moeten we aan werken. -Ja.
Het kan niet de hele dag regenen.
-Ja. -Jawel.
Regen in de ochtend is 's middags over.
Dat werkt niet niet in Mongolië. Alleen in de Cotswolds.
Hallo, wat is dit?
Kijk die rug eens.
Kijk die grappige rug eens.
Wat we hadden gevonden, was een enorm, geologisch litteken
dat eeuwig door leek te gaan.
Ik heb hierover gelezen voordat ik hierheen ging.
Er was hier een meer zo groot als dat daar,
waar we gisteravond bij kampeerden.
En toen kwam er in 1905 een aardbeving.
Echt een rampzalige aardbeving.
Het meer werd verorberd. Het verdween gewoon
en in de aarde verscheen een scheur van zo'n 400 km.
Maar gelukkig was deze aardbeving in Mongolië.
Er stierven maar 15 mensen.
Terwijl ik de kracht van de planeet bewonderde,
repareerde en verlengde de professor het dak.
Als we deze twee staven gebruiken, als je daaraan wilt trekken...
Dat is beter.
Toen dat gebeurt was, gingen we door en aangezien de Heel Grote Scheur
een kenmerk op onze Winnie de Poeh-kaart was,
wisten we dat het houten huisje hierna kwam.
HEEL GROTE SCHEUR
Er staat niet wat voor huisje het is.
-Zou het een café zijn? -Nou...
-Het zou kunnen. -Precies. Of een slijterij.
Als het een café is, is het volgens de kaart 150 km hoog. Dat zien we wel.
O, nee. Het café is groter dan de Gobiwoestijn.
Dat zouden we moeten zien.
Er zou genoeg drank moeten zijn, wat ook nodig is.
Omdat we niet alleen over drank konden praten,
probeerden we andere gespreksonderwerpen te bedenken.
Ik legde gisteren een drol. En ik keek ernaar
en hij was twee etages en er stak iets uit.
En terwijl ik keek, landde er een vlieg op.
Je kon hem zien. Hij keek me aan alsof hij wilde zeggen: 'Dit is nu mijn paleis.'
Later vloog dezelfde vlieg in jouw tent.
Toen dat onderwerp uitgeput was, ging het weer over mijn nieuwe favoriet.
Maar weten jullie dat Dzjengis Khan
de grootste militair ooit was?
Maar een complete rotzak.
Een complete rotzak. Er was een dorp waar Dzjengis
de hoofden van vrouwen, kinderen en katten eraf sneed
en er een piramide van maakte.
Die katten zijn leuk.
Ja. Hij kwam tekort. Hij had meer nodig voor zijn piramide.
Dus sneed hij kattenhoofden eraf.
Een waarschuwing voor het volgende dorp.
Het volgende dorp zegt: 'Wij geven op.'
'Mr Khan, we hebben uw cv bekeken en u mag de stad hebben.'
-'En alles erin.' -'Ga uw gang.'
Nooit is er een grotere militair geweest.
Vergeleken met het Mongoolse Rijk was het Romeinse Rijk
niet eens een vuiltje.
Dat van hem strekte zich uit van de Gele Zee tot de Donau.
Toen werd ons gesprek onderbroken door iets hilarisch.
Mijn god.
Lieve hemel.
Kunnen we dat in beeld krijgen?
Kunnen we hem draaien?
Dat is onze camera-volgauto.
-Hij zit vast. En wij? -John niet.
-John zit niet vast. -Nee.
Omdat deze ellendige reis nutteloos zou zijn zonder de cameracrew,
moesten we ze redden.
Voel je je zelfvoldaan?
Ik voel me enorm zelfvoldaan.
-Daar gaan we. -Ze zijn klaar.
Drie, twee, één. Voet van de koppeling.
-We zijn vrij. -Het is John gelukt.
Het is John gelukt.
John heeft de massa geproduceerde Toyota Land Cruiser
uit het slijk getrokken.
Dit is onze boodschap: koop Mongools.
Op een kussen van zelfvoldaanheid zochten we naar het houten café.
Maar al snel werd het een kussen van ellende.
Dat is koud, man.
Hoe kan de temperatuur zo schommelen? Het is ongelooflijk.
God. Vast omdat het door land omgeven is.
-De zee matigt het niet. -Precies.
Maar wat later werden we opgevrolijkt.
Wat is dat?
Café. Dat is het café.
Sinds twee en een halve dag
heb ik weer hoop in mijn hart.
-Wat wil je? -Scotch.
Ik wil glühwein.
Nee, brandy. Ik denk brandy.
En wat King's Ginger?
God. Ja.
-Daar zit de deur. -Daar zit de deur.
-De deur. -Juist.
Drie glazen van het beste, alsjeblieft.
Dicht?
Misschien gesloten.
-Het is niet open. -Misschien slaapt hij.
-Hallo? In het Mongools. -Hallo?
-Wacht. -Hallo?
Nee. Wacht even.
Het is leeg.
-Ja. -Het is niet in gebruik.
-Honger, ik heb nu honger. -Ja.
-En klam. Dat vergat je. -En erg klam.
Je kent toch wel andere programma's met verkenners en zo?
Bedoel je Bear Grylls?
Ja, zij klagen niet.
Omdat zij in een hotel slapen.
In een hotel. Ja.
'Ik word achtervolgd door een beer.'
Die een man in een berenpak is.
En dan gaat hij naar een hotel.
Maar wij zijn stom genoeg om in een zelfgebouwde auto te zitten
terwijl het -40 is en we geen drank en eten hebben
en het einde van de reis niet in zicht is.
Ik word het echt zat.
Maar enkele vreselijke uren later werden we weer opgevrolijkt.
Wacht even. Is dat...
Dat is een weg.
Dat is de eerste gemaakte weg.
-Hij kan alleen naar Mörön leiden. -Er is geen andere plek.
Waarom zou je een weg maken
als hij niet naar de stad gaat?
-Het is een weg. -Dit is het.
-Dit leidt naar Mörön. -We zijn op een weg.
Laten we sneller gaan.
Vanavond zitten we in een café. We zijn er zo.
Mijn god.
Ik ben nog nooit zo blij geweest.
-Een brug. Zie je dat? -Een brug.
Er is een brug.
Er is een echte brug.
De brug bleek de Wiebelige Brug te zijn.
Maar wiebelig dekte de lading niet echt.
Maar dit was geen probleem voor John, die gewoon door de rivier sprong.
Zijn voornaamste kenmerk. Nu weer de weg op.
-Het werkt. -Daar gaan we.
Mörön, we komen eraan.
-Ja. -Als een konijn.
Ja. Wat?
Dat was van korte duur.
Waarom is hij opgehouden?
De reden dat hij was opgehouden, was het volgende deel op de kaart.
NAT EN TRIEST
Dat in het echt
compleet onbegaanbaar leek.
Maar Iejoor houdt van natte, trieste plekken, dus...
-James, rijd er niet zomaar in. -...rechtdoor.
Kies een route.
Dit is hetzelfde als we gisteren deden.
Langzaam aan.
-Dit is niet... -Langzaam aan.
Het is oké. Dit is een offroader. Hij is heel goed
-in dit soort dingen. -Niet.
Stop. Het is idioot hierin te rijden.
Het heeft de hele nacht en ochtend geregend.
Het gaat enorm moerassig zijn. Je moet naar die bergen toe.
Laten we een pad zoeken. We gaan eromheen.
We hebben hoge grond nodig. We zijn al gezakt.
Als we eromheen rijden, kan dat
wellicht honderden kilometers extra zijn.
Hier gaat de weg heen. Hier moet je doorheen.
Ze maken geen weg naar iets waar je niet doorheen kunt.
-Waar ga je nu heen? -Ik ga richting de bergen.
-Meer water. O, we... -Dat is modder. Geen zorgen.
James. Stop.
Nee, dat gaat niet werken.
Ik ga hem vermoorden.
Verdorie. Je hebt hem begraven.
Met twee passagiers minder en geblokkeerde differentiëlen...
Kom op, James. Ga. Kracht.
...stuiterde John eruit.
Goed gedaan.
Je bent eruit.
Nog ongeveer 500 km van dit moeras te gaan.
Dankzij Mays koppigheid
leek het erop dat we de rest van de dag zouden lopen.
De hele weg kan zo zijn.
O, lastig. Dat is...
De oever is ingestort.
Gelukkig had de nieuwe, verbeterde Richard Hammond een plan.
Dit is goed genoeg.
Verdorie. Ik krijg mijn schoenen...
May, ik ben mijn schoenen kwijt.
Wat moet ik doen? Voor ik onderkoeld raak.
Mijn schoenen liggen namelijk in dat moeras.
Ik ga deze krik daaraan vastmaken.
Dan maak ik deze sleepkabel vast aan de krik.
Ik zet daar 12 aardingspinnen in de grond
en met het parachutetuigje als anker
maak ik dit daaraan vast en gebruik ik de krik als lier.
Ik woon in Holland Park. Ik lees geen offroad-tijdschriften.
Hij is nogal gebiedend voor zijn doen.
Hij is nuchter en in zijn element.
Juist.
Probeer het.
Kom op.
Die bergen liggen nu nog maar 70 km verderop.
Lieve hemel.
We hadden eromheen kunnen gaan.
Een aantal kilometer verder kwam James vaster dan ooit te zitten.
Mijn god.
Het komt goed. Ga maar.
-Het komt goed. -Dat is erg gevaarlijk.
Zorgwekkend genoeg vroeg hij Hammond te rijden.
Wacht, laat je hem John besturen?
Hij komt van het platteland. Onthoud dat.
Het is alsof je Hammonds garage uit rijdt.
Hij staat in de derde versnelling. Probeer het eerst.
Het is net alsof je er nog nooit in gereden hebt.
Kom op. Hij komt er wel uit.
Hij heeft alles daarin verpest.
De kaart is verpest. Het kompas en de camera's zijn verpest.
Hij gaat wel. Dat moet niet...
Ik kan dit niet oplossen.
Hij is omgerold. Hoe ver heeft hij gereden?
Niet eens zijn eigen lengte.
Het is oké. Ik ben hieraan gewend.
Wat gaan we doen?
Waarom ga jij, met je zware lichaam,
daar niet op staan zodat hij terug rolt?
Spring eraf. Dan zijn we terug bij af.
Wat? Moet ik erop staan?
-Daarop. -Ja.
Dat is een briljant idee.
Daarom noemen ze je 'dikke autoroller'.
Juist. Ik sta erop.
Dit is zo voorspelbaar.
Het werkt. Joepie.
-Bedankt. -Het probleem is nu, James...
-Ja. -Hij zit daar vast.
En jij zit daar vast. Als ik over jou
in die stoel klim, is dat genoeg.
Net het einde van The Italian Job.
-Juist. Ik sta op de band. -Ja.
Hammond stapt uit
en als ik naar het midden glijd, stap jij in.
Dat is best slim.
Dan komt hij terug en zitten we.
-Ik stap uit. -Ik stap nu in.
Juist.
Oké, ik geef gas.
Het komt.
Jezus.
-Christus... -Dat was net aan.
-Daar gaan we. -We zijn vrij.
Stop. Ik wil eruit en ik wil geen centimeter meer met jou rijden.
Of met hem.
Na zo'n beladen middag
hadden we tijd voor onszelf nodig.
Na meerdere stille uren stopten we
bij wat een veelbelovende plek leek.
Het is niet zo, of wel?
Niet echt.
Maar het maakte niet uit, want de voedsel- en drankmanager kwam snel in actie.
Ik gebruik traditionele methodes voor dit vuur.
En snel hebben we heerlijke rijst.
Hoe wil je de rijst? Gekookt?
Ja. We hebben er zeker niks bij?
Verdorie. Hoe is dat...
Wat voor iets is er gebeurd?
Verdorie.
Inkomend.
Lieve hemel. Het was letterlijk een handgranaat.
Het plastic omhulsel stond in brand.
Terwijl hij avondeten kookte, gaf ik mijn boog een pees.
Waar is mijn parachutekoord? Hier.
Deze boog moet zo, toch? Ja.
Nee, andersom.
-Die kant? -Ja.
-Je moet zo... -Ja, het is een...
Nee, dan breekt hij.
-Het materiaal hier... -Zo?
...werkt beter als het strak staat.
De pees.
Het materiaal aan de binnenkant werkt beter onder druk
als het geplet wordt. Het is het eerste voorbeeld van composietmateriaal.
De Mongoolse strijders deden dat als eersten.
Ze pletten twee materialen
zodat het bot binnenin geplet wordt,
de pees strak staat aan de buitenkant en dan...
Dus waren hun bogen de helft van de lengte van een longbow,
maar net zo krachtig. Dus konden ze schieten vanaf hun paard.
Je schiet naar rechts, naar links of naar achter.
Ze konden in drie richtingen schieten.
Ik kende een Richard Hammond die zo gek als een deur was.
Hoe weet je dat allemaal over pijlen en bogen?
Ik herinner me ineens dingen.
Ik vind het niet fijn.
De volgende ochtend, toen ons laatste eten op was,
ging de reis naar Mörön door.
We dachten 550 km te hebben gereden.
Maar doordat de kaart niet op schaal was,
wisten we niet hoe ver het nog was.
We wisten alleen dat we hongerig en moe waren.
Ik heb allerlei pijntjes rond mijn schouders.
Bij mij is er niets wat niet pijn doet.
Bij mij is er niets warm, comfortabel, droog
en ik heb gepoept voor de
zesde dag, als een dier in een veld.
Verdomme, mijn rug.
We gingen flink de lucht in.
Verdorie.
O, god. Dat was niet fijn.
Gelukkig werd het al snel erger.
Briljant. Ik krijg een gouden douche.
O, god. Zo erg is het nog niet geweest.
Als er bovenaan een klif is, rijd ik eroverheen.
Ik ga er een einde aan maken.
Ik wil een glas wijn.
We zochten het volgende doel op onze kaart, Veel Bomen.
VEEL BOMEN PLEK MET VEEL WATER
En dat vonden we al snel.
VEEL BOMEN
Kijk dat eens.
Lieve hemel. Wat zijn we op een fantastische plek.
Toen zochten we de grote rivier en om beter zicht te hebben,
zochten we weer eens hoge grond op.
Kom op, John.
Ja. Je kunt het.
-Sorry. Dat vind ik best grappig. -Dan is hij blij.
Bovenaan was er geen rivier te zien.
Alleen meer Mongolië.
Dus pakten we de kaart erbij.
We moeten een beslissing nemen. Ik denk dat we hier zijn.
We hebben Veel Bomen gehad. We zijn aan het einde daarvan.
We moeten deze rivier oversteken.
We kunnen deze kant op,
naar het noorden en eromheen, wat iets verder is,
of we kunnen naar het zuiden.
Dat is veel verder dan dat.
Maar het eindigt met de Diepe Wanhoopsrivier met water over de rotsen.
Het staat op de kaart.
Ze hebben het expres zo getekend.
Als we niet kunnen oversteken,
moeten we terug om eromheen te gaan.
Als we zo gaan, vinden we een pad
langs de zijkant daarvan.
Die vallei daar?
-Ja. -Ja, die weg.
Dat is een lange weg.
Het is verder, maar zonder dat.
-We zijn het eens, heren. -Ja.
-We gaan noordwaarts. -Ja.
We zijn niet geïnteresseerd in mooi of wanhoop.
We zijn geïnteresseerd in wijn en dat is de makkelijkste route.
-Noord. -Daar gaan we.
Maak je klaar.
Ons besluit had meer kilometers aan de reis toegevoegd.
Maar dat had een voordeel.
We zouden meer van dit zeer prachtige land zien.
Mongolië is weer veranderd.
Wat verwachtte ik niet te zien?
-Kamelen. -Ja. En wat zie ik?
O, dennen. Ruik.
Dat is echt dennen, niet uit een potje.
-Weet je wat ik hierin kan doen? -Wat?
Dingen vangen met mijn pijl en boog.
Hoezo...
Kijk dat daar beneden.
Kijk hoe groot die adelaar op die rots is.
Lieve hemel.
God, ja.
Hij is enorm.
Het zal thuis vreemd worden dat je niet gewoon
-een willekeurige kant op kunt. -Ik wil daarheen.
'Dan ga ik daarheen.' Dat wordt vreemd.
Vele uren later was de rivier nog niet in zicht.
Kon je mijn maag horen grommen?
Niet boven die van mij uit. Nee.
Maar toen...
Dat is de rivier.
Wat?
Dat is de rivier. Ik zag hem aan de voet van die heuvels.
Echt niet, Hammond. Zie jij een rivier, James?
-Nee. -Ik ook niet.
Hij beeldt zich een gin-rivier in.
Hij is gek geworden.
Daar. Jullie zien hem zo aan de voet van die klif.
-Daar. Bedankt. -Hij heeft gelijk.
Nu moesten we nog naar beneden.
En ik had een simpel plan.
Waarom gaan we er hier niet af?
Je weet niet wat daar is.
Het kan steil en vreselijk zijn.
-Misschien is er niks. -Rustig aan.
Dat maakt me niet rustig.
-James, hou jij hem in lage versnelling? -Ja.
Als hij daar nu uit schiet...
Gaat dat erg pijn doen. Sorry.
Dan gaan we een miljoen km per uur als we...
Letterlijk een miljoen.
-Best steil. -Het is zeker steil.
Steiler dan ik dacht.
Dankzij mijn briljante plan en rijgedrag waren we er al snel.
Een goede weg naar de rivier, dan daardoorheen
en deze avond snel naar Mörön.
Nu kunnen we er vanavond nog zijn.
Maar toen we bij de rivier kwamen, kregen we pijn in onze lege magen.
Kijk wat er aan de overkant is. Kijk eens
naar links, heren.
Dat is een groot probleem. We komen er niet uit.
We komen daar niet eens op.
Wat doen we? We moeten oversteken.
Maar dat gaat...
-Wat? Ja. -...uren duren.
-Ja. -Om een andere plek te vinden.
-Uren. -En dan is het donker.
-Ja. -Dus... Zeg het.
Ja, we moeten hier kamperen.
Maar we hebben geen eten.
Dat klopte niet helemaal.
We hadden bloem en een zakje koffiemelk,
die we mengden met ijskoud rivierwater en wat verse kruiden
om een soep te maken die verrassend goor was.
De volgende ochtend zochten we naar een oversteekplek.
Wacht, is dat daar een gat?
Ook al zou dat lukken, kijk eens wat erachter ligt.
We moeten de andere kant proberen.
Wacht. En daar?
Dat ziet er goed uit.
Er ligt een gazon aan de overkant.
Die kant is fantastisch.
Met een gat tussen de bergen.
Maar kijk eens hoe diep het is.
-Dat is drie meter diep. -Dan verdrinkt de auto.
Maar uiteindelijk, na kilometers lang gezocht te hebben...
-Wacht even, dat ziet er erg goed uit. -Dat is het.
En het is daar ondiep. Zien jullie het?
-Ja, waar... -Dat lijkt een cadeautje.
Hoe diep zou het zijn?
Het is vrij breed, dus de groef zal niet zo diep zijn.
-Werkt dat zo? -Laten we daarin geloven.
Ja, dat doen we.
We kunnen ook heen en weer rijden tot we sterven.
Dat ben ik zat en we kunnen eruit.
We kunnen er zeker uit. We kunnen zeker doorgaan.
De motor heeft een snorkel.
We steken over en nemen een drankje.
-We gaan ervoor. -Juist.
John is aan het pootjebaden.
Dat is ijswater en het is ongelooflijk koud.
-Oké, James, ik heb het ijskoud. -Dat is niet leuk.
Het komt tot mijn kont.
Het is te diep. Stop, James.
Achteruit, James. Ik smeek het je.
-De wielen draaien. -Dat klopt.
Ja, dat werkt niet.
Ik voelde dat we over een rots reden.
-Voelde je dat? -Ja.
Ik denk dat die rots vastgeklemd zit.
Voelde ik de hele auto bewegen?
-Ja. -Dat is de stroming.
Naar voren.
Dat kan niet. Als we dieper raken
en er meer water in komt, staat de motor onder water.
Alle elektronica onder water. Dat is het.
De enige oplossing was achteruit te gaan.
Wat betekende dat we de achterwielen moesten bevrijden.
-Verdorie. -Wat?
Ik heb net een transgender-operatie gehad.
-Gaat het goed daarbinnen, Hammond? -Ik ga er niet uit.
Ik kom uit Birmingham. Ik haat water.
-Flinke stroming. Het is heel diep. -...sterk.
Ik voelde de auto net bewegen in de stroming.
-Ik weet het. -Haal de deuren eraf.
-Hoezo? -Haal de deuren eraf.
-Hij heeft gelijk. -Waarom?
-Zij bewegen hem. -Het zijn vinnen.
Zij zijn mijn enige werk.
Dat boeit me niet. Het gaat de auto slopen.
Verwijder de andere.
De deuren zijn eraf.
Briljant. Mijn enige bijdrage aan John
is op weg naar Shanghai.
Nu konden we erachter komen wat ons blokkeerde.
We gaan tegelijk.
Drie, twee, één.
Beide achterwielen zaten vast achter grote rotsen.
Kun je de rotsen verplaatsen?
Ja, Hammond. Als er ergens een noodgeval is,
zeggen ze altijd: 'We bellen James May en Jeremy Clarkson.
'Zij zijn geschikt.'
Op hen rekenen we. Jullie moeten Titanen zijn.
Je zegt dat je sterk bent.
Wees sterk. Verplaats de rots.
Staat hij in neutraal? Ik ga duiken.
Hij staat in neutraal. Ik ga nergens heen.
Juist. Kom op. Laten we het snel doen.
Oké. Ik tel af.
Drie, twee, één.
De stroming heeft me. Lieve hemel. De stroming is...
-Ik heb hem verplaatst. -De stroming...
Ik dook en de stroming greep me.
Geen zorgen, Hammond, het gaat hier goed.
Mooi.
Het is gelukt. Ja.
-Is het gelukt? -Ja.
Laten we deze doen, wacht.
-Ik heb hem. -Ja?
Ik denk het wel.
Hij beweegt. Het is ons gelukt.
O, ja.
-Bedankt voor de lift, Hammond. -Ja.
Oké. Twee dingen.
Die rivier is erg koud en dat stuk is te diep.
We moeten duidelijk een andere route proberen.
Dat klopt.
-Zeker weten. -Oké. Stap in.
We probeerden het weer waar de rivier ondieper leek.
Naar rechts. Nu.
Goed gedaan. Dat is goed werk.
Wat scheef.
Oké, ga door.
Ja, oké. Ga diagonaal.
Ga richting dat gat in de bomen. Zie je?
Daar gaan we. Dit is mooi, als het niet ineens diep wordt.
Christus. Het is weer diep.
Oké, ga door.
Je voelt het nu ondieper worden.
-Ja. -Ik denk dat we het gaan redden.
Naar links. Goed zo.
Naar links. We zijn er bijna.
John kan zwemmen. Ik ben verbaasd.
Geweldig. John.
Ik ben verbaasd. We zijn op weg naar gin-stad.
Maar voor we verder gingen, moesten we wat aanpassingen maken.
John is niet eerder een cabriolet geweest met het dak omlaag.
Nee. De reden dat we zonder dak rijden,
is dat James er een broek van heeft gemaakt omdat die van hem nat is.
Hammond en ik hebben een tent in een broek veranderd.
Als we vanavond niet in Mörön zijn...
Moeten we delen.
Dat kunnen jullie toch wel?
-Nee. -Mis.
Nu de rivier achter ons lag,
moesten we kijken wat er ging komen.
Wat onmogelijk was.
O, god.
Er staat niks meer op de kaart.
Er staat: 'Steek de rivier over', en dan houdt het op.
Nee.
Daarom waren we later verrast
dat onze route bezaaid lag met iets wat we nog niet hadden gezien.
Een half miljard keien.
Nee. Stop. Hij stuitert, Hammond.
Dat is het teken dat wij uit moeten stappen.
Succes, vriend.
Probeer achteruit te gaan.
Ik zit onder de vliegen door mijn oranje broek.
De oranje broek was een slecht idee.
Wat we nu proberen, omdat de achterkant zwaarder is,
is achteruit te gaan.
Naar links.
Naar rechts. Oké.
-Kijk uit. -Ga door, naar achter.
Iets rechter. Naar jou, Hammond.
Wat naar rechts. Nee, veel naar rechts.
Naar links. Veel naar links.
Toen de helling platter werd,
kon John omdraaien en het terrein aanpakken.
Veel naar links.
Heb je ooit zo'n offroader gezien?
Wat een machine.
Dit is zijn hardste werk.
Uiteindelijk ga je naar beneden, door de geul,
de andere kant op en dan de wei in
en dan zijn we gered.
Jeetje. Weet je het zeker, Hammond?
Ja. Iets meer naar rechts.
Kijk eens aan. Hou rechts aan.
-Hammond... -Ja?
-Zie je... -O, god.
-Wat was dat? -Sorry.
-We werden afgeleid. -We keken naar de mieren.
Er zijn daar meer mieren dan Mongolen in Mongolië.
Waarschijnlijk wel.
Geef gas.
Mooi, je bent vrij.
Het is ongelooflijk wat hij kan. Ik ben verbaasd.
Ik heb echt nooit een betere offroad-auto gezien.
Het is verbluffend.
Als de NAVO dit ziet, bestellen ze er 20.000.
-Waar denk je aan, Hammond? -Drank.
Ik denk niet dat ik straks door de paspoortcontrole kom.
Ze herkennen je niet.
Ik ben dan 12 kg lichter en ik lijk op Jon Bon Jovi.
We waren wanhopiger dan ooit om deze reis te beëindigen.
Als we... Zie je de bomen op die bergrug daar?
Ja.
Zouden we Mörön vanaf daar kunnen zien?
We zien het bord met: 'Mörön, partnerstad van Jeremy Clarkson.'
Al snel naderden we met goede moed de top.
Bergtop. Kunnen we Mörön zien?
Waar is het?
O, nee...
-Jeetje. -Lieve hemel. Alsjeblieft.
Mijn god.
Vermoord me.
We hebben maar twee tenten.
We hebben geen eten.
En we hadden ook amper brandstof.
Maar we moesten door de zure appel heen bijten.
Maar twee uur later zagen we
het prachtigste wat we ooit gezien hadden.
Dit was het eerste teken in zeven dagen dat we in de 21e eeuw waren.
-Mijn god. -Ja.
Ik ben nog nooit zo blij geweest.
Maar we moesten nog een belangrijke beslissing nemen.
-Aan de ene kant... -Is Mörön.
Ja.
Maar gaan we naar links of naar rechts?
-Rechts. -Hoezo rechts?
Omdat ik geluk heb. En rechts gaan brengt geluk in Mongolië.
Wat als het nergens naartoe leidt?
Het leidt dan naar een krachtcentrale.
Misschien leidt het naar Rusland. Naar een Russische krachtcentrale.
Eén kant heeft een Russische krachtcentrale...
-De andere heeft gin-tonic. -De andere heeft gin-tonic.
We hebben besloten. Laten we op ons besluit vertrouwen.
Voor de duidelijkheid, als dit niet klopt,
ga ik zeggen: 'Ik zei toch dat het links was.'
Ja. Maar dan heb ik zelfmoord gepleegd,
dus kan ik je niet horen.
We hoefden ons geen zorgen te maken, want een paar kilometer later
ontdekten we dat rechts gaan in Mongolië echt geluk brengt.
Wat een hemels gezicht.
Hoe ver zou het zijn?
Tien kilometer.
Kom op. Laten we het afmaken.
-Laten we gaan. -Ja.
Het is niet makkelijk geweest.
-Zeker niet. -O, nee...
Zeker niet. Ik ben verbluft
dat we onszelf en elkaar niet hebben vermoord.
Want terwijl Mongolië een constante bron van verwondering was,
is het echte doorkruisen ervan verreweg
de moeilijkste, uitputtendste en zwaarste reis ooit geweest.
-Kijk eens. -Kijk.
Er zijn honderden onderdelen.
Ze hebben geen bier gestuurd.
Of gin of wijn of andere alcohol.
Laat het ophouden.
-Dat bedoelde ik. -Ja, oké.
May, ik ben mijn schoenen kwijt.
Ik kan dit niet oplossen.
Hij is omgerold.
Het komt tot mijn kont.
De stroming heeft me. Lieve hemel.
Maar we hadden dat allemaal niet kunnen doen zonder John.
Nee. Hij was ongelooflijk.
Hoewel hij in het midden van een veld is gebouwd,
in het stof, is hij enorm betrouwbaar geweest.
We hebben alleen de zekering moeten vervangen,
wat 30 seconden duurde.
Het moraal is dat, als je op een expeditie gaat
en je leven afhangt van je auto, je een John moet kopen.
Ja. Kijk.
Ik kan het niet. Ik ben zo enthousiast en ik heb dorst.
Mijn god.
Ik heb nooit ergens liever willen aankomen.
Daar gaan we. Langs het bord, dan zijn we er.
We komen aan en we zijn er.
We zijn in Mörön.
Hallo, Mörön. We houden van je.
Hallo, Mörön.
We hebben ver gereisd.
Ja. Wat een reis.
Ja.
De vloeiendheid...
Dit is prachtig. Ik ben dol op dit asfalt.
Nu we Mr Wilmans missie hebben volbracht...
-Ja... -...moeten we de onze volbrengen.
-Ja, waar is het café? -Precies.
Juist. En nog iets,
nu de missie erop zit en dit voor ons is...
-James, mag ik rijden? -Echt niet.
-Kom op. -Nee, Hammond, het is niet...
We nemen nu niet het risico dat jij hem omgooit.
Welk risico? Een beetje.
Misschien komt er een bocht met 'Klaar' erop.
Er komt geen bocht.
Jullie hebben de spannende delen gedaan, de duinen
en de bergen en de geulen en de woestijnen
-en de bossen... -En nu de stad.
-James... -Wat?
Waarom laat je hem niet rijden zodat hij zijn mond houdt?
-Echt? -Laat hem rijden. Stop hier.
-Serieus? -Ja, echt.
-Oké. -Stop hier alsjeblieft.
-Het is jouw schuld. -Ja.
Ongelooflijk.
Nu gaan jullie echt rijden zien.
Daar gaan we.
-Wacht. Café. -Wat?
Wat? Ik heb amper gereden.
Het is dicht.
-Wat? -Het is dicht.
Inderdaad.
Het is dicht.
En met die vreselijke teleurstelling is het tijd.
Hartstikke bedankt voor het kijken. Dag.