DETROIT - VERENIGDE STATEN
CARIBISCHE ZEE - VENEZUELA GUYANA - BOGOTA - COLOMBIA - PERU
PEKING - CHINA - CHONGQING
ULAANBAATAR - MONGOLIË
KASPISCHE ZEE - GEORGIË - TBILISI AZERBEIDZJAN - BAKOE
PARIJS - FRANKRIJK - BOURG-ST-MAURICE
VK - OXFORDSHIRE - LONDEN
WALES - LONDEN
SCHOTLAND
ZWEDEN - OSLO - STOCKHOLM
Hallo.
-Hallo. -Hallo, allemaal.
Hallo.
Bedankt.
Bedankt. En in de onvergetelijke aflevering van vandaag
gebruikt Richard een knuppel,
neuriet James in een auto
en parkeer ik voor een kathedraal.
Hartstikke bedankt.
Dit is...
Dit is een beetje een Ford-aflevering,
want we waren verbluft toen we hoorden dat ze misschien willen stoppen
met de Mondeo.
Dit is enorm nieuws. In Groot-Brittannië is het verlies van de Mondeo
als het verlies van de koninklijke familie.
Als dat zou gebeuren,
zou iemand een documentaire over ze maken.
Ja. Daarom besloten we dat we een documentaire moesten maken
over het overlijden van Fords middelgrote familiesedan.
Erg spannend.
Het Mondeo-verhaal begon toen de wereld nog zwart-wit was
met dit, de Ford Cortina.
Dit is Genesis.
Het eerste hoofdstuk in het belangrijkste boek
uit de Britse motorgeschiedenis.
Hij verscheen in 1962 en naast de CND-achterlichten
was hij niet echt speciaal.
Hij was niet revolutionair zoals de Mini. Het was een gewone familiesedan.
Ford besloot hem op de kaart te zetten
door 's werelds racebanen aan te vallen,
waarvoor een hoogwaardige versie moest worden gebouwd.
's Werelds eerste snelle Ford.
Dit is wat ze verzonnen.
Het leven wordt niet beter dan dit.
Cadwell Park, een zonnige dag,
Mk-1 Lotus Cortina.
Dit ding is geweldig.
Hij had een revolutionaire twin cam, 1,6-liter motor,
die klinkt als een groep boze bijen.
Hij maakte veel toeren, wel 8000 tpm,
en produceerde 105 pk.
Dat resulteerde in een geweldige prestatie.
Wegauto's konden 174 km per uur rijden
en in raceafstelling
schoot dat naar 233.
Dat was toen voorbehouden aan ruimteschepen.
En het mooiste is dat, als je echt op het gas trapte,
het voorwiel in de bochten omhoogschoot.
Het nadeel was dat hij niet goed stopte
en weinig grip had.
Hij had dus gevaarlijk veel overstuur.
Hij was ook verrassend broos.
Autocar reed er een jaar lang in, 47.000 km,
en in die tijd versleet hij zes achterassen,
drie sets achterwielophanging
en waarschijnlijk ook een aantal steekassen,
die van chocolade waren.
Maar het maakte niet uit,
want de Lotus Cortina moest ook niet levenslang meegaan.
Hij moest zo'n 40 minuten meegaan.
Want zo lang duurde een race.
APRIL, OULTON PARK, ENGELAND
MEI, SILVERSTONE, ENGELAND
In de vroege jaren 60 was sedanracen
het spannendste wat de motorsportwereld ooit had gezien.
De enorme Amerikaanse Fords scheurden door de rechte stukken en in de bochten
lag er al een leger Mini's achter ze.
Het was een prachtige, grommende chaos.
Maar toen de rook verdwenen was, was het de Lotus Cortina
die aan het winnen was.
Hij won het kampioenschap in 1964
en ook buiten de baan blonk hij uit.
In 1966 won hij de RAC Rally of Britain.
Ze reden zelfs een bobsleebaan af
in het Italiaanse resort waar de Cortina naar vernoemd was.
Zo ziet de bekende bobsleebaan eruit
vanuit de bestuurdersstoel van de beroemde Cortina.
Op dit moment had rantsoenering
net plaatsgemaakt voor The Rolling Stones.
De rokjes werden korter en de feestjes werden langer.
En de betoverende Cortina wist die stemming goed te vangen.
Het was opwindend.
De eerste auto die de doorsnee familieman zich speciaal liet voelen,
alsof hij geen onderdrukt tandwiel was.
Hetzelfde gold voor de Mk-2 Cortina en de Mk-3.
Het resultaat was spectaculair.
Eén op de drie verkochte auto's in het VK was een Ford
en één op de tien was een Cortina.
Iedereen die ik heb gesproken terwijl ik deze film voorbereidde,
zei hetzelfde. 'O, ja. Mijn vader had er één.'
Van de crew hier, wiens vader had een Cortina?
Kijk eens. Iedereen, behalve de regisseur
met een dubbele achternaam. Zijn vader had een Range Rover.
Maar het punt is
dat dit de bestverkochte auto's in Groot-Brittannië waren.
HOE HIJ BUITEN OOK IS, VANBINNEN IS HIJ PRIMA.
Het was niet alleen ongebreideld seksisme en hilarisch stuurwerk
waarmee Ford naamsbekendheid voor zijn familiesedan kreeg.
Er waren ook belangrijke zaken.
Als je eind jaren 60 in Groot-Brittannië £3000 per jaar verdiende,
nam de overheid 41% daarvan in beslag als belasting.
Om dit te omzeilen, betaalden veel bedrijven
wat minder, maar gaven ze hun werknemers een auto.
Daarover betaalde je geen belasting.
DE CORTINA HEEFT ALLE ANTWOORDEN
Ford merkte dat
en verzon een aantal afwerkingen die pasten bij de managementstructuur.
Er was een basismodel voor de verkoper
en de L voor de verkoopmanager.
Dan had je de XL met een klok en een sluitbaar handschoenenkastje
voor de verkoopdirecteur.
En de krachtige GT voor de algemeen directeur.
Fords embleembeleid veranderde letterlijk het klassensysteem in Groot-Brittannië.
Want we beoordeelden mensen op hoe ze hun bestek vasthielden
en of ze 'toilet' of 'wc' zeiden.
Maar nadat de Cortina verscheen,
draaide het om wat er op je achterklep stond.
Onze vaders snapten wat de emblemen betekenden
en hemeltje, wij ook.
Ik sta in Doncaster, buiten mijn oude school.
En ik weet nog heel goed dat ik in 1969 uit die deur liep,
hierlangs huppelde en langs dit hek
en daar een 1600E zag staan.
Een E in amberachtig goud zoals die.
En daarin zat mijn vader.
En dat was onmogelijk.
De E was de absolute koning.
Hij had vier wijzerplaten in zijn houten dashboard.
Het stuur was van ijzer en aluminium
en aan de buitenkant had je roosachtige wielen en mistvoorlichten.
Hij was prachtig en wonderbaarlijk
en onbeschrijfbaar spannend.
Ik weet nu nog
heel goed hoe ik me voelde.
Mijn knieën wankelden.
De haren in mijn nek staan nu net zo rechtop
als die herfstdag 50 jaar geleden.
Ik weet ook nog hoe intens de knuffel was die ik hem gaf
omdat ik zo trots op hem was.
Hij had een E.
En 'E' stond voor executive.
Mijn vader had een 1600E.
Dat betekende dat hij beter was dan de hertog van Edinburgh.
Een aantal jaren later, in Zuid-Wales,
maakte een jongetje genaamd James May precies hetzelfde mee.
Ik was bij mijn vriend Andrew Jones, die verderop woonde,
toen zijn vader thuiskwam en zei dat mijn vader was thuisgekomen
met een nieuwe auto.
Dus ik ging naar buiten
en daar, naast de stoep,
stond een nieuwe Cortina GXL.
Ik dacht: dat kan mijn vaders nieuwe auto niet zijn.
Maar dat was het wel.
Dit was de gloednieuwe Mk-3 Cortina.
Omdat het het GXL-model was, had hij chromen strepen op het rooster,
een dak van vinyl
en vier wijzerplaten die naar de bestuurder toe stonden.
Hij had ook een toerenteller en die had ik nog nooit gezien.
Maar toen ik hem bekeek,
werd ik me er ineens van bewust dat mijn lichaam sperma kon aanmaken.
Jammer genoeg hadden niet alle Britse kinderen zoveel geluk als James en ik.
Sommigen van hen werden geboren in Birmingham.
Hier kon je niet echt een Ford hebben
omdat dit de thuisbasis was van British Leyland.
TRIUMPH-VERKOOPAFDELING
Ik ben hier opgegroeid, in deze straat.
Ik weet nog dat mijn vader een nieuwe auto had.
Ik bad letterlijk dat het een Cortina was.
Maar dat was niet zo.
Het was wel een enorme zak teleurstelling
genaamd de Austin Allegro Estate.
Hij heeft niet eens vier deuren.
Wat dacht mijn vader?
Waarom deed hij ons dat aan? Ik viel op mijn kinderknieën,
gooide mijn hoofd naar achter en brulde de lucht in.
Vogels schoten door de lucht in Birmingham.
Herten in Stratford-upon-Avon keken op. Zo erg was mijn verschrikking.
Dit was de top.
Dit was het.
Dit is het beste wat wij, de Hammonds, konden.
We woonden in de buitenwijken waar mensen langsreden.
Ze zien je auto. Ze beoordelen je als je een wensput of een hek hebt.
Deze stond op onze inrit waar mensen hem konden zien.
Omdat mijn vader de GXL had,
had hij standaard de remservo en de alternator.
Sorry dat ik over deze GXL doorga, maar mijn vriend Lonnie...
Zijn vader had maar een XL.
Hij was dus tuig.
Ik liep van school naar huis. Niet omdat ik fit wilde zijn,
maar omdat ik liever 50 km loop, spring of kruip
dan dat ik daarin gezien word.
Het zijn zulke auto's,
zulke duistere geheimen uit iemands verleden
die seriemoordenaars en psychopaten creëren.
Het is een wonder dat ik er geen ben.
Ik ben geen boze man omdat ik klein ben
of omdat ik uit Birmingham kom, maar hierdoor. Het komt door jou.
Ik had geweldig kunnen zijn en waardigheid en status kunnen hebben,
ik had belangrijk kunnen zijn, maar jij kwam in mijn leven.
Mijn vader kocht een Mk-3 Cortina
omdat hij drie kinderen had die hij veilig wilde houden.
En hij wist dat ze veilig zouden zijn omdat Ford dat in een film had gezegd.
We hebben de knuffelberen en de golfclubs,
we hebben de raceauto
en als je die dingen niet meeneemt,
maar je een groter gezin hebt, kun je dat ook meenemen.
Zelfs met vijf kinderen achterin
kun je bijna rustig rijden, want je weet
dat ze in de vierdeurs Cortina met kindveilige veiligheidssloten zitten.
Ik heb er nooit in één gereden en dat heb ik nooit gewild
omdat het net is alsof je een jeugdheld ontmoet.
Ik ben er dol op. Dit...
Nu kun je ze beter zien.
En deze? Kijk eens aan.
In 1974 viel de stroom vaak uit
door de mijnstaking en er was niks te doen
in ons pikdonkere huis.
Dan ging ik in mijn vaders auto zitten en deed ik alsof ik reed,
wat briljant was omdat je de lichten aan kon zetten,
wat in het huis niet kon.
Lichten.
Ik was dol op stroomuitvallen.
Buiten Birmingham was iedereen, jong en oud, verliefd
op Fords vierdeurssedan.
Door deze liefde verkocht Ford in Groot-Brittannië
elke 47 seconden een Cortina.
In 20 jaar hadden ze er 2,6 miljoen verkocht.
Ik zal het zo zeggen. British Leyland deed er twee keer zo lang over
om half zoveel Mini's te verkopen.
De Cortina was een deel van Groot-Brittannië geworden.
Hij was de stikstof van ons bestaan.
Maar op 22 juli 1982
DE LAATSTE CORTINA 1962 - 1982
stopte Ford ermee.
En dat was het einde.
-Geweldig. Zielig verhaal, Richard. -Ja.
-Maar een geweldig verhaal. -Het gaat door.
-Ja. -Voel je je beter?
Ja. Een beetje.
Ik wil alleen één ding doen.
Ik wil alleen vragen, wiens vader had een Cortina?
-Dit is... Kijk eens. -Ja.
Dat is verbluffend veel. Fantastisch.
Dat klopt.
Ik voel me... Om het in perspectief te brengen,
Ford verkocht 2,6 miljoen Cortina's.
Austin verkocht 57.000 Allegro's.
Helaas ook aan je vader.
Zeker weten.
Hij verpestte mijn leven.
We gaan later door met het Ford-verhaal,
maar nu is het tijd
om het plastic gesprekszakje te gebruiken
om de hondendrollen van debat op te ruimen
van de stoep van Conversation Street.
Ik weet het niet.
Hij doet wat hij wil.
Ondanks die ongelooflijk hippe graphics
hebben we deze week geen tijd voor de normale Conversation Street.
Inderdaad, omdat we bezig zijn
met het maken van een belangrijke documentaire.
Daarom wil ik praten over bumpers met dezelfde kleur als de carrosserie.
-Dat moet je doen. -Dat ga ik doen, want vroeger...
Als je op de snelweg reed en er achter je een auto reed
waarvan de bumper dezelfde kleur als de auto was
en jij had zwarte plastic bumpers, wist je dat je aan de kant moest.
-Ze... -Ze waren beter dan jij.
Daarom waren ze beter dan jij.
Wat als je op de snelweg reed
en in de achteruitkijkspiegel keek?
En je zag dat de auto achter je hoofdsteunen had.
Eerlijk gezegd, hoofdsteunen...
Daar keek ik toen naar zoals mensen nu naar superjachten kijken.
-Ze waren onbereikbaar. -Ja.
-Je kon niet... -Ze gaven een rang aan.
Als je een zonnedak had, was je een keizer.
Wat als het een elektrisch zonnedak was?
Mijn god. Dan kwam je uit de ruimte. Je was een ruimtekeizer.
Ja. Eens kijken of ik dit kan uitleggen
in een taal die mensen onder de 40 begrijpen.
Het is hetzelfde als solliciteren.
Je baas zegt: 'We geven je een auto,
'maar je krijgt een telefoon.
'En met deze telefoon kun je bellen.
'En als je heel hard werkt,
'krijg je een iPhone L
'en daar kun je ook mee sms'en.
'Als je 30 jaar bij ons blijft en je niets verkeerd doet,
'krijg je een iPhone GXL.'
Dat is wat... Ik heb geen idee welke dit is.
Geen idee. Is het een 7, 8 of 9? Geen idee.
Je weet het niet. Met de regels uit 1970 wist je het wel
omdat er een groot chromen GXL-embleem op stond.
En een chromen strook en mistlichten hier.
-Ja. -Precies. Je zou het weten.
Ze waren de rangemblemen
en iedereen kon ze zien.
In die wereld leefden we.
Mijn vader, toen hij de 1600E had, had een kleine deuk in zijn auto.
De Ford-garage verwisselde het kapotte rooster met dat van een 1600 Super.
Mijn vader zei: 'Dat maakt niet uit.'
Maar dat was wel zo.
Het was belangrijker dan de Vietnamoorlog.
Hij is publiekelijk vernederd.
Ze zeiden: 'Je hebt geen echte 1600E, er zit chroom in...'
Het is een 1600E. 'Jullie hebben er mistlichten op gezet.'
Echt niet. We hebben er echt één.
-Die dingen maakten echt uit. -Dat klopt.
Jij had toch een 1600E?
Dat klopt. Tien jaar nadat mijn vader hem verkocht, kocht ik er één.
Goed zo. Dat was fantasierijk.
Zegt de man wiens eerste auto...
Een Toyota Corolla was?
Het was een Liftback.
Maar ik had mijn 1600E aangepast.
Ik plakte een Debbie Harry-embleem op het midden van het stuur.
Met bont gevoerde deuren,
Wolfrace-stoelen
en een chromen sportluchtfilter,
waarvan ik zei: 'Dat geeft me een extra 40 pk.'
Dat was niet zo, maar dat zei ik tegen mijn vrienden.
-Weet je wat je deed? -Wat?
Door die extra onderdelen zoals de sportluchtfilter aan te meten,
noemde je jezelf Jeremy Clarkson, OBE,
terwijl je er geen had.
Zo is het een beetje.
Met die met bont gevoerde deuren verstoorde je het klassensysteem.
Laten we het niet vergeten.
Jij paste je Corolla aan
door tegen een Volvo aan te rijden.
Dat klopt.
Dat klopt. Het was mijn eerste botsing.
De eerste van vele.
Ja, oké.
Dat was het begin van een trend.
-Ik werd er goed in. -Zijn moment.
-'Ik hou van botsen.' -Ja.
'Dit gaat mijn baan worden.
'Daar ga ik weer.'
En dat gebeurde.
En... Ja.
Precies.
Hemel.
Weet je, ik heb...
-Ik heb nooit een Ford gehad. -Wat?
-Nee.
Dat is alsof je nooit een pen hebt gehad.
Ik heb nooit een postzegel gekocht.
Ja. Zelfs ik heb een Ford gehad.
Echt?
Toen ik Birmingham verliet,
had ik er twee, maar in dezelfde auto.
De voorkant van de ene en de achterkant van de andere.
Het was echt hopeloos.
Waren ze dezelfde kleur?
Toen ik ze kocht, waren ze ongeveer gelijk.
Dit is...
Dit is niet echt Conversation Street.
-Nee. -Dit zijn herinneringen.
We moeten nu terug naar de Cortina.
Dat klopt, want toen ze er in 1982 mee stopten,
was Ford niet klaar met het idee
van een miljoenen verkopende, middelgrote familiesedan.
Ze bedachten een vervanging.
Hij heette de Sierra. Dit is een foto.
Ten eerste was hij nogal lelijk.
Ja.
Iedereen had een hekel
aan de futuristische, aerodynamische vorm.
Ze vonden hem vreselijk, net een geleimal.
En toen bedacht iedereen dat de aerodynamica niet eens werkte.
Op een recht stuk ging het goed.
Maar bij zijwind
of bij het inhalen van een vrachtwagen
ging hij zo schuin als een dronkaard.
En de autohandel had er een hekel aan, want die plastic voorkant...
Als je botste, sprong hij terug in vorm, wat briljant was.
Maar je wist niet dat alles erachter kapot was.
Ja.
Ford besloot dat er één manier was om mensen verliefd te laten worden
op de nieuwe, middelgrote familiesedan,
iets wat ze eerder hadden gedaan.
Een snelle versie maken.
Dit is wat ze verzonnen.
De Sierra RS Cosworth.
Een auto die 240 km per uur kon rijden.
Het was 1986. Veel auto's konden 240 rijden, maar geen Ford.
Dat was gestoord.
BMW en Mercedes konden het niet geloven.
Dit was de tuinman die het salon instapte
en de baron verrot sloeg.
De adel werd in elkaar geslagen
door deze arbeider.
De kracht van de Sierra kwam van Cosworth,
de Britse motorbouwer, wiens bekendste Formule 1-V8
een verbluffende 176 Grand Prix-prijzen had gewonnen.
Ze namen een trieste, gietijzeren sedanmotor
en gaven hem een aluminium dubbele nokkenas,
een turbo zo groot als een vuilnisbak
en veranderden hem in een meesterwerk.
Dit moest hard werk gaan doen,
zoals je kunt zien.
CHECK OLIE ELKE DAG
Het interessante is dat, als je goed kijkt,
je een tweede set injectors ziet
die nergens aan verbonden waren.
Ze werden geïnstalleerd omdat Ford wist dat ze nodig waren
als ze deden wat ze altijd met hun familie-auto's deden,
ermee gaan racen.
Met die injectors en de grotere turbo's
konden de raceauto's er een enorme 525 pk uit gooien.
Ze waren niet te stoppen.
De Ford Sierra Cosworth, de top touringauto van die tijd.
De Sierra won vroeger 84% van de races waaraan hij meedeed.
Vierentachtig procent.
Dat maakt hem de succesvolste raceauto ooit.
Ik zou graag een coureur ontmoeten die hier niet mee won.
'Ik had er de beste auto voor,
'maar iedereen behalve ik heeft ermee gewonnen.
'Ik word zeker ontslagen, hè?'
Om de rijdende raket voornamelijk de juiste kant op te laten gaan,
kreeg hij verbeterde vering,
een sperdifferentieel en zijn bekendste kenmerk,
die enorme achtervleugel.
En die vleugel zegt alles over de Cosworth.
Vergeleken bij de volwassen dingen van Mercedes en BMW zegt hij:
'Ga weg. Het boeit me niet wat je denkt.'
Maar hij had ook een reden. Hij moest neerwaartse kracht maken,
wat, volgens mannen genaamd Gav in elke pub in het land,
betekende dat de Sierra op het plafond van een tunnel kon rijden.
Dat weet ik niet. Dit ding is nog best levendig.
Hij haalt het ergste in je naar boven.
Dit is net een erg slechte vriend.
Je bent er dol op,
maar niemand waardeert dat je met hem omgaat.
Cosworth veranderde de Sierra
in een van de meest begeerde auto's op de planeet.
Doordat hij maar 17.000 pond kostte,
zesduizend minder dan een BMW M3,
kon de bouwvakker er één hebben.
Maar hoewel iedereen Fords nieuwste arbeidersheld wilde hebben,
wilde niet iedereen ervoor betalen.
Joyriders...
Joyriders in een gestolen Sierra Cosworth...
Rijdt door een buurt in Newcastle...
Deze hoogwaardige auto is een favoriet onder dieven.
MEEST GESTOLEN AUTO IN HET NOORDEN
Eind jaren 80 ging autocriminaliteit enorm omhoog
en de Cosworth stond bovenaan.
DE FAVORIETE SLECHTERIKENAUTO
Dit was een auto die ging als een supercar met de sloten van een schuur.
Met vijf seconden en een schroevendraaier was de Sierra Cosworth van jou.
Wat je daarna ook deed, de politie kon je niet pakken.
Ford probeerde het op te lossen door de vleugel te verwijderen
en de krachtige motor in een nuchter vierdeursomhulsel te stoppen
om deze te maken, de Sierra Sapphire Cosworth.
Maar het werkte niet.
De criminelen waren juist dankbaar.
'Bedankt. Achterdeuren.
'Dan kunnen de jongens beter instappen na een overval.'
Maar uiteindelijk... Wat?
Verdorie.
In het begin van de jaren 90 werd het zo erg
dat de Sierra Cosworth vijf en een half keer zo vaak
gestolen werd dan andere auto's.
Veel eigenaars werden door criminelen achtervolgd
die wachtten tot ze parkeerden zodat ze hem konden stelen.
Dat zou de lol van er één hebben wegnemen.
Ford werd zo wanhopig
dat ze de prijs van een Cosworth met £7000 verlaagden,
de prijs van een hele Fiesta, om ze te verkopen.
Zelfs dat werkte niet.
Er waren veel meldingen van Cosworth-eigenaren
die verzekeringsoffertes kregen die meer waren dan de waarde van de auto
en uiteindelijk werd het verzekeren van een Sierra Cosworth niet alleen duur,
maar onmogelijk. Ze waren niet te verzekeren.
Maar toen maakte het niet meer uit.
De Sierra Cosworth had zijn werk gedaan,
net als de Lotus Cortina 25 jaar eerder,
door een gewone familiesedan onmogelijk gaaf te laten lijken.
-Ik zat hier te kwijlen. -Het is een legende.
-Een absolute legende. -Ja.
Ik kwijl hier.
Ik hield van...
Ik was dol op de Sierra Cosworth.
-Hij was briljant. -Prachtig.
Echt prachtig.
Maar ik moet nog wat documentairewerk doen.
-Ja. -De Cosworth
was niet het belangrijkste aan de Sierra.
Het belangrijkste was dat de Sierra de Labour Party veranderde.
Echt?
Echt waar. Een jonge Tony Blair was stemmen aan het werven,
zag een man zijn Sierra wassen en hij liep naar hem toe.
Vroeger was het Labour Party-beleid,
net zoals nu, om de man uit zijn auto te krijgen en terug
in de bus te stoppen.
Tony Blair begreep dat deze man geen bus wilde.
Hij wilde een betere en snellere Sierra, een Sierra met hoofdsteunen.
Hij creëerde New Labour door dat gesprek.
Toen begon hij een illegale oorlog.
Dat deed hij.
Nou...
Dat deed hij.
-Die twee dingen... -Iets heel anders.
Die twee dingen deed hij, ja.
Zullen we teruggaan naar de auto?
-Goed idee. -Oké.
Want nu moeten we kijken hoe snel de...
Eens kijken of ik het nog goed kan zeggen, de Cozza.
-Je kunt het nog. -Dat is goed.
De Cozza. Je weet wat ik bedoel. De Cozza.
Eens kijken hoe snel hij is op de Ebola Drome.
Daar gaat hij. Zachtjes van de streep, maar dan slippen de wielen
terwijl de turbo tot leven komt en hij de Isn't op schiet.
Daar een jaren 80-versnellingsoefening
en hij leunt nogal naar één kant op die zachte jaren 80-vering.
Kijk eens.
Ze rijdt alsof hij gestolen is, wat 30 jaar geleden zo zou zijn geweest.
Daar gaan we. Wat overstuur in Your Name Here.
Dat zie je bij moderne auto's niet.
Het turbogat verdwijnt terwijl hij weer door Isn't scheurt.
Dit is niet de snelste auto, maar ik verzeker je
dat Abbie enorm veel lol heeft.
Hard op de rem voor Old Lady's House. Ze worstelt hem erin
en gaat netjes door de rechter- en linkerbocht.
En nu op het gas voor de sprint naar Substation.
De motor schreeuwt: 'Hé, Gary.'
Op de rem en ze gooit hem erin als een touringautocoureur.
Alleen nog Field of Sheep.
Niet veel drama daar en over de streep.
Dat zag er erg goed uit. Heel opwindend.
-Ik dacht dat ze... -Ja.
...het stuur door zou draaien, maar nee.
Hij heeft vierwieldrifting, net als de Lotus Cortina.
Dat doen ze.
Eens kijken hoe snel Abbie was op de Ebola Drome.
Eens kijken wat de tijd is. Sneller dan ik dacht.
-Wat? -Hij is sneller dan een Lamborghini.
Ik zei toch dat die langzaam was.
Hij is langzamer dan een Ford Sierra.
Het interessante is dat hij sneller is dan een Ford Fiesta ST200
en ze hebben evenveel kracht. Zo'n 200 pk.
-Dat klopt. -Ja.
Dat laat zien dat, ondanks alle verbeteringen
in de vering en banden er niets beters is
dan een geweldige turbo.
Precies.
-De enorme turbo maakt hem. -Precies.
Mag ik terug naar onze documentaire?
-Ja. -Ja.
Want in 1993 stopte Ford met het maken van de Sierra
en besloten ze het idee wat ons had gerevolutioneerd te exporteren
naar de hele wereld.
Ze verzonnen iets wat ze een wereldauto noemden.
Iets wat niet alleen voor de mensen hier was, maar voor mensen overal.
Ze noemden het de Mondeo.
En het bereikte iets wat geen andere auto ooit was gelukt.
Door de jaren heen hebben Richard, James en ik in bijna elke auto gereden.
Over vele zijn we enthousiast geweest.
We hebben gekwijld over hun stijl
of hun stuurwerk
of hoe ze onze penissen laten tintelen.
Maar er is maar één auto waar we alle drie dol op zijn.
Deze, de Mondeo ST Estate.
Voor de duidelijkheid, er zijn veel auto's die we niks vinden.
-Ja. -Ja.
-Nissan Juke... -Vreselijk. De Beetle.
De Beetle is een goede. Die haten we.
De Nissan Qashqai.
-Ja, die. -Dat is een goede.
-Audi Q5. -Die vind ik niks.
-Die haten we. -En de Q7.
-En de Q7. Die haten we. -Juist.
-Jaguar X-Type. -Ja, die haten we.
De nieuwe Land Rover Discovery.
-Ja. -Ja.
BMW X3.
-Ja. -Ja.
Mini Countryman.
-Ja. Haat. -Die haten we.
Er zijn dus veel auto's die we alle drie niks vinden.
Maar auto's die we wel goed vinden...
-Deze. -Deze.
En de Subaru Legacy Outback?
Ja. Maar het differentieel is slecht.
Je kunt niet door de bocht als je langzaam gaat.
Hij is dus irritant.
-Alleen deze. -Ja.
Dit is het.
Weet je wat ik goed vond? Het is de snelle versie,
maar hij was toch comfortabel.
-Deze stoelen waren geweldig. -Ja.
Toch rijdt hij goed. Hij maakt geen herrie.
Hij is beschaafd.
Het was een echte, praktische stationwagon
met een enorme achterbak. En Ford gaf hem vijf deuren...
-Ja. -Iets wat Austin vergat
-bij de Allegro. -Dat klopt.
De snelheid is fijn.
Wat een verrassing.
V6-motor, 200 pk.
Van nul naar 90 binnen zeven seconden. Maximale snelheid, 240.
Het leek niet zo, maar deze was net zo snel als de Cosworth.
Toen ze hem in 2002 in de ST 220 veranderden,
leek hij ook goed.
Ze hadden miljoenen moeten verkopen.
Maar er was een probleem.
Dit.
De eerste zogenaamde MPV,
de Toyota Picnic.
Toen hij in 1996 geïntroduceerd werd,
moesten we lachen omdat het zo stom leek.
Waarom noem je een auto naar iets wat je er misschien in doet? 'Picnic.'
Ze hadden toch geen Toyota Tandarts?
De Honda Boodschappen Doen.
Het is een gewone activiteit, niet spannend.
De Volkswagen Dogging.
-Het is een stom idee. -Het is waardeloos.
Hij kostte hetzelfde als de Mondeo. Hij was alleen hoger.
Voor als je hoofd ineens groeit.
Was het modieus om Victoriaanse hoeden te dragen...
-Nee. -...in die tijd?
-Nee. -Dan is er geen excuus.
Waarom zou je... Tenzij er een hoed vastzit...
-Op je hoofd. -...op je hoofd...
Er is geen andere reden en wat me stoort,
is de schade die dit kinderen heeft aangericht.
'Kom onze nieuwe auto bekijken.'
Hij is...
-Hij is een beetje belachelijk. -Dat.
'Is dat onze auto?' Hij is verwerpelijk.
Hij is troosteloos.
Hij heeft grote ramen zodat mensen me erin zien.
Er staat 'voertuig voor familieplezier' op.
Ja. Wat is er plezierig aan?
Hij is niet plezieriger.
Toen hij verscheen, dachten we dat het een rage zou zijn,
zoals broekrokken of gefrituurde brie
of Crocs of tatoeages.
Iets waarvan je denkt: dat is leuk.
En je realiseert je later dat het belachelijk is.
Maar nee. Dit 'idioot hoge auto'-idee werd een trend.
Renault kwam met hun versie, genaamd de Scénic,
en daarna begon iedereen.
Mazda, Fiat, Opel, iedereen.
Denk aan wat je begonnen bent, rotzak.
Je verdient dit en je krijgt het.
En je krijgt nog meer.
Een nieuwe auto is geweldig, maar niet als jij het bent.
O, je hebt nog een spiegel.
Denk aan hoeveel levens je hebt verwoest.
Je bent de Allegro Estate van de moderne tijd
en je verdient dit.
Om het nog erger te maken voor Ford, werd in 2002
door de overheid besloten dat bedrijfsauto's als inkomen werden belast.
Dus moesten mensen hun eigen auto's kopen
en velen reageerden daarop door geen auto te kopen.
Doordat de rente zo laag was, was het slimmer om te leasen.
En als je dat gaat doen, waarom neem je dan geen BMW
of een Mercedes?
Toen de terugval begon, deed Ford wat het gewoonlijk deed
en pakten ze autoracen serieus aan.
En kijk Tom Kristensen eens ingehaald worden
door Alain Menu in de Ford.
In 2000 werden ze eerste, tweede en derde
in de British Touring Car Championship.
Alle drie de Fords liggen voorop voor de sprintrace...
Het jaar daarop ging de Mondeo-verkoop er een beetje op vooruit.
Ford-coureurs op het podium.
Maar toen stopten ze met autoracen.
De MPV's bleven komen en het leasen van een Mercedes werd goedkoper
en het effect op Ford was verbluffend.
In 1994 verkochten ze 127.000 Mondeo's in Groot-Brittannië.
In 2017 waren dat er maar 12.000.
En 85% van die 12.000 waren fleetsales,
autoverhuurbedrijven en de politie.
Dat betekent dat slechts 1900 Mondeo's werden verkocht aan particulieren.
Ja. Mensen die hem kochten?
Ja, 1900.
Denk erover na. Ford heeft 500 dealers in Groot-Brittannië.
-Ja? -Ja.
Zij hebben elk twee Mondeo's per jaar gekocht.
O, god, ja. Als demonstratie.
We hebben dus...
Het zijn er dus 900.
Dus 900 mensen zeiden: 'Die koop ik met mijn eigen geld.'
Ja, 900 mensen.
Terwijl ze er 127.000 per jaar verkochten.
Dat is verbluffend.
Ik weet het.
In Amerika gaat het zo slecht
dat de Mondeo dit jaar uit de showrooms verdwijnt.
Er wordt voorspeld dat hij snel daarna
ook uit de rest van de wereld zal verdwijnen.
Als dat gebeurt, is Groot-Brittannië meer dan een auto kwijt.
De Mondeo was nooit mooi of spectaculair.
Hij heeft Le Mans niet gewonnen. Hij heeft geen Nobelprijs.
Hij heeft The Grapes of Wrath niet geschreven.
Hij was gewoon je vriend, iemand met wie je graag naar het café ging.
En dat is het. Als een mooie en spectaculaire
persoon zoals Mick Jagger overlijdt, is dat verdrietig.
Maar als je vriend overlijdt, breekt je hart.
Om deze auto zijn verdiende vaarwel te geven,
hebben we Lincoln Cathedral geboekt
en hebben we gelijkgezinde zielen uitgenodigd voor zijn overlijden.
Dit wordt de uitvaart van een vriend.
Er zijn al wat mensen. Kijk eens.
-Groot, hè? -Nogal.
Het was 250 jaar het hoogste gebouw ter wereld.
Hoeveel mensen zouden er komen?
-Het is dinsdagmiddag. -Misschien 50.
Nee. Het kunnen er wel 100 zijn.
-Honderd zou mooi zijn. -Ja.
Maar het waren er meer dan 100.
Er kwamen zoveel mensen dat het verkeer in Lincoln vastliep.
En we moesten de dienst beginnen voor ze er allemaal waren.
Ford.
Lieve Ford en Vader des mensheids
Vergeef onze dwaze manieren
Herkleed ons in onze juiste geest
Vind Uw dienst in zuiverdere levens
Vind lof in diepere eerbied
Laat Uw dauw van stilte gaan
Tot al ons streven staakt
Neem van onze zielen de druk en stress
En laat onze geordende levens opbiechten
De schoonheid van Uw vrede
Adem door de hitte van ons verlangen
Uw koelte en Uw balsem
Laat verstand dom zijn, laat vlees rusten
Spreek door de aardbeving, wind en vuur
O, stille, kleine stem der kalmte
Ja.
Het is erg verdrietig.
Het is...
Het is erg verdrietig en het is niet alleen
de Britse auto-industrie die eindigt.
Wij ook.
Dit is niet het einde van het seizoen...
Sorry. Het programma zoals jullie het kennen, eindigt
met de baan, het publiek, ons drie
en de jasjes die elke week niet passen.
Maar dit is de laatste.
Echt waar.
Het is verdrietig, maar we doen het al samen voor 17 jaar.
Zestien.
-Dat is... Jij was te laat. -Sorry.
Dat klopt.
Desondanks vinden we dat het tijd iets voor iets nieuws.
-Ja. -Nee.
Nee.
Het probleem is dat we niet...
We kunnen niet zo'n enorme aankondiging maken
en dan de tent uitlopen.
Dat kan niet. Dus hebben we een montage gemaakt
van dingen die we voor Amazon hebben gedaan,
maar ook voor onze vorige werkgevers bij de BBC. Hier is hij.
Dit gaat eeuwen duren.
Daar gaan we.
-O, mijn god. -Dit is...
Zijn wortel is eruit.
Kracht. Kom op.
Je moet loslaten.
Kijk eens.
Ja.
Vooruit.
Ga.
Mijn hemel.
We lopen voorop wat aanrommelen betreft.
Ben ik dood?
Niet te geloven dat ik kijk...
Dit kan zo misgaan.
Nu weet ik hoe Richard Hammond zich voelt.
Hij laat los.
O, mijn god.
Het punt is...
Verdorie. Sorry.
Wat hebben jullie aan?
Rotzakken.
VS.
Ik ben heel bang.
Ik zie je daar.
Onzin.
We hebben ver gereisd.
Is dat goed?
Bedankt.
Bedankt. Ik zal wat zeggen.
-Wat hebben we gelachen. -Ja.
Het was briljant.
Het was allemaal briljant. Ik denk aan...
-De koe in de Camaro. -Ja.
-De onverwoestbare Toyota. -Ja.
-Oliver. -Ja.
Strandbuggy's over de duinen.
-Ja. -Dat was...
Daar rijden... Het zat erin.
-Van de skihelling af in... -In Jags.
Het beste wat ik ooit heb gedaan.
Mijn paard dat met jouw paard paarde.
Dat vond ik niet zo leuk.
Dat hij van zijn paard viel.
Dat hij van zijn motor viel.
-Ja. -Constant. Dat was altijd grappig.
Het geweldigste was dat, in al die jaren samenwerken,
als er iemand viel,
er nooit medeleven was.
-Nee. -We moesten meteen lachen.
'Hij heeft pijn.'
Zeventien jaar lang geven je vrienden geen...
Heeft iemand fijne herinneringen?
Toen James op zijn hoofd viel.
Ja, James die op zijn hoofd viel in Syrië was hilarisch.
Gelukkig herinner ik me niks.
-Wat? -Caravans.
Caravans in het algemeen.
Eindeloze caravans. Ontbindende caravans.
Spitfires.
In een Spitfire zitten, kijkend naar je vrienden, ook in Spitfires, was...
Land Rover Defender.
Vietnam.
-God. Ik haatte Vietnam. -Vietnam.
-Ik vond het leuk. -Vietnam was leuk,
maar het motorrijden niet.
Italiaanse supercars.
We hebben Italiaanse supercars bekeken. Er is geen...
Nee, de goedkope.
De goedkope. Toen ik een deel van de Maserati
door de voorruit van jouw Lamborghini blies.
Je gooide een motor naar me.
Ik heb een motor naar zijn hoofd gegooid.
-Het is allemaal episch geweest. -Robin Reliant.
Hou niet op.
-Wat? -Hou niet op.
-Ga door. -Alsjeblieft.
Nou...
We hebben wat goed nieuws. We stoppen niet.
-Wat? -We stoppen niet.
Dan moeten we een baan zoeken.
Nee. We stoppen niet echt.
Nee. Eerlijk is eerlijk, Amazon is dol op ons
en wij op Amazon, dus gaan we door. Ja?
We blijven nog. Maar...
Het programma zoals jullie het kennen, stopt.
En dat maakt ons verdrietig.
Het publiek
en dit en de baan.
Maar wie wil ons op grote avonturen zien gaan?
Ja.
Roadtrips.
Roadtrips? Speciale afleveringen.
-Wie wil speciale afleveringen? -Het punt is...
Er is...
-Dat is... -Er is...
Bedankt.
Er zijn veel delen van de wereld waar we niet zijn geweest.
Veel mensen die ik niet beledigd heb.
-Veel auto's om te crashen. -Ja.
Precies. Hoewel dit verdwijnt,
gaat The Grand Tour door.
Het gaat door.
We hebben wandelstokken en luiers nodig.
-Dat klopt. -Dat klopt.
Hoewel het geen vaarwel van ons is,
is het wel een vaarwel hiervan.
Wil iemand een tent kopen?
Tot ziens.
-We zien jullie snel. -Bedankt.